Warmtenet en stadsverwarming: hoe het tarief werkt

De warmte komt van een centrale bron, zoals een afvalverbrander, een industriële restwarmtebron of een geothermiebron, en reist via geïsoleerde leidingen naar de wijk. In je meterkast zet een afleverset die warmte om naar je eigen verwarmingssysteem en je warm tapwater, ongeveer zoals een cv-ketel dat nu doet, alleen zonder de verbranding in huis. Je hebt daardoor geen cv-ketel en meestal geen gasaansluiting meer nodig.

Het praktische verschil met een individuele installatie: je koopt geen apparaat en onderhoudt geen ketel, maar je koopt ook geen vrijheid. Er is één net in jouw wijk en dus één leverancier, in plaats van een markt waarin je kunt vergelijken.

Waar een woning op gas een cv-ketel heeft, hangt bij stadsverwarming een afleverset; je kent hem misschien als stadsverwarmingsunit. Hoe groot hij is en waar hij zit: circa 60 cm hoog, 40 cm breed en 20 cm diep, meestal in de meterkast op de plek waar de gasmeter hing, met de warmtemeter erop (de gasmeter wordt verwijderd bij een warmtenet) ^{(bron: Milieu Centraal, per oktober 2026)}. Op die warmtemeter wordt je verbruik in gigajoule afgerekend. Wat de set doet: de warmtewisselaar geeft de warmte door aan je radiatoren of vloerverwarming en aan de kranen in keuken en badkamer; het water van het warmtenet stroomt niet door je radiatoren ^{(bron: Milieu Centraal, per oktober 2026)}.

Anders dan een cv-ketel is de set meestal niet van jou. Zolang de Warmtewet geldt, is huren de regel: een afleverset voor één verbruiker stelt de leverancier door verhuur ter beschikking, tegen ten hoogste het vastgestelde tarief; moet een bestaande set worden vervangen of komt er een nieuwe in een nieuw gebouw, dan zorgt de leverancier dat er binnen een redelijke termijn een in gebruik kan worden genomen, en mag niemand anders dat doen (Warmtewet, artikel 8, eerste, zevende en achtste lid; die taak geldt niet waar een afleverset voor de levering van warmte niet nodig is) ^{(bron: Overheid.nl, per oktober 2026)}. Daar zit een voordeel aan: bij een warmtenet huur je bijna altijd een afleverset, en dan zijn de onderhoudskosten inbegrepen (bij een cv-ketel of warmtepomp betaal je onderhoud wanneer het nodig is) ^{(bron: Milieu Centraal, per oktober 2026)}. Wat de huur maximaal mag zijn, staat in de tabel met de posten hieronder.

Is de set van jezelf, dan ligt het anders: voor een eigen afleverset mag je leverancier geen kosten rekenen (moet een eigen set worden vervangen, dan huur je de nieuwe van de leverancier) ^{(bron: ConsuWijzer (ACM), per oktober 2026)}, maar voor een storing in een afleverset die van jezelf is, krijg je geen storingsvergoeding ^{(bron: ConsuWijzer (ACM), per oktober 2026)}. Zoek in je warmtecontract op wat er over de set staat voordat er iets stukgaat, niet tijdens een koude week. Wat er in zo’n contract staat: in je warmtecontract staat onder meer wat je afneemt en wat het kost, eventuele eisen aan de binneninstallatie, bijvoorbeeld wat voor afleverset je huurt, en hoe je verbruik wordt gemeten (ook de minimum- en maximumtemperatuur, en of je aansluiting individueel of collectief is) ^{(bron: ConsuWijzer (ACM), per oktober 2026)}.

Ben je eigenaar, dan beslis je zelf: een woningeigenaar is niet verplicht aan te sluiten, ook niet bij verbouwen of renoveren; huizen in nieuwbouwprojecten kunnen wel verplicht worden aangesloten (je kunt ook kiezen voor een warmtepomp) ^{(bron: Milieu Centraal, per oktober 2026)}. Wie nu nee zegt, sluit de deur niet: je kunt je op elk moment laten aansluiten; het warmtebedrijf moet meewerken ^{(bron: Milieu Centraal, per oktober 2026)}. Je keuze raakt wel je buren: hoe meer huizen meedoen, hoe lager de kosten per huishouden, en de gasleidingen kunnen niet weg zolang sommige woningen nog met gas verwarmen ^{(bron: Milieu Centraal, per oktober 2026)}. Lees daarom het warmteplan van je gemeente voordat je beslist.

Huur je, dan hangt het af van twee momenten. Gaat de overstap van gas naar warmte via een renovatievoorstel van de verhuurder, dan geldt: bij een renovatie van tien of meer woningen of bedrijfsruimten die een bouwkundige eenheid vormen, wordt het voorstel van de verhuurder vermoed redelijk te zijn als 70% of meer van de huurders ermee instemt; wie niet instemde, kan binnen acht weken nadat de verhuurder dat schriftelijk heeft laten weten de rechter laten oordelen over de redelijkheid (Burgerlijk Wetboek, artikel 7:220, tweede en derde lid: de verhuurder doet zijn voorstel schriftelijk en het moet redelijk zijn; bij minder dan tien woningen of bedrijfsruimten geldt het vermoeden van redelijkheid niet) ^{(bron: Overheid.nl, per oktober 2026)}. En voor het contract zelf: met een eigen aansluiting ben je als huurder niet verplicht het warmtecontract te tekenen; bij één aansluiting voor alle huurders kan de woningcorporatie één contract sluiten en heb je geen keuze ^{(bron: ConsuWijzer (ACM), per oktober 2026)}.

In een appartement met een vve: als vve-lid beslis je samen met de andere leden hoe het gebouw wordt verwarmd, en onder welke voorwaarden ^{(bron: ConsuWijzer (ACM), per oktober 2026)}. Wat je in een VvE zelf mag en wat de vergadering beslist, staat bij appartement met VvE verduurzamen.

Je warmterekening kent twee gereguleerde bovengrenzen: één op het variabele tarief per gigajoule, en één op de vaste jaarkosten. De ACM stelt ze allebei per jaar vooraf vast en publiceert ze in één besluit. Het variabele tarief: € 40,97 per GJ (maximumtarief 2026 voor het variabele deel, inclusief btw; was € 43,79 per GJ in 2025) ^{(bron: ACM, per september 2026)}. De vaste kosten: € 827,91 per jaar (maximumtarief 2026 voor de vaste kosten, inclusief btw; was € 760,77 in 2025) ^{(bron: ACM, per september 2026)}.

Dit zijn plafondbedragen, geen verplichte prijs. Je eigen leverancier mag er onder gaan zitten, en volgens de ACM mag hij alleen het maximum vragen als dat echt nodig is om een redelijk rendement te halen. Het bedrag dat voor jou telt, staat dus op je eigen contract en niet in een ACM-besluit. Gebruik het maximum om te toetsen of je leverancier binnen de lijnen blijft, niet om je jaarkosten mee te ramen. Omdat beide grenzen elk jaar opnieuw worden bepaald, reken je bij een meerjarige som op wijziging in plaats van op een vast getal. Wat de maxima samen bij een gemiddeld verbruik per jaar en per maand opleveren, staat in het rekenvoorbeeld onder de posten hieronder.

Je betaalt elke maand een termijnbedrag, een voorschot op de jaarafrekening. Die jaarafrekening komt binnen 6 weken na afloop van het contractjaar (op de jaarafrekening moet precies staan waarvoor je betaalt, alle bedragen inclusief btw) ^{(bron: ConsuWijzer (ACM), per september 2026)}, en daarop staan de posten hieronder apart. Het maximum van de ACM geldt per post, dus een rekening die in totaal redelijk lijkt, kan op één post toch boven het plafond zitten.

Een rekenvoorbeeld bij het plafond. Huishoudens met een warmtenet verbruiken gemiddeld zo’n 20 GJ per jaar voor verwarming en warm water (huishoudens met een warmtenet, meestal appartementen en nieuwere woningen) ^{(bron: Milieu Centraal, per september 2026)}. Neem je verwarming én warm tapwater af en huur je een gewone afleverset, dan is het maximum voor 2026, alles inclusief btw: 20 GJ maal € 40,97 per GJ ^{(bron: ACM, per september 2026)} is € 819,40 voor de warmte, plus € 615,66 per jaar ^{(bron: ConsuWijzer (ACM), per oktober 2026)} vastrecht, € 33,73 per jaar ^{(bron: ConsuWijzer (ACM), per oktober 2026)} meettarief en € 178,51 per jaar ^{(bron: ConsuWijzer (ACM), per oktober 2026)} huur. Samen is dat € 1.647,30 per jaar, ongeveer € 137 per maand. Dat is een bovengrens bij een gemiddeld verbruik, geen schatting van jouw rekening: je leverancier mag lager zitten, je eigen verbruik in GJ staat op je jaarafrekening, en je stroomrekening komt er los bij.

De drie vaste posten samen zijn € 827,90; als maximum voor de vaste kosten noemt de ACM € 827,91 per jaar (maximumtarief 2026 voor de vaste kosten, inclusief btw; was € 760,77 in 2025) ^{(bron: ACM, per september 2026)}. Het rekenvoorbeeld rekent met de drie posten.

Wil je dat verbruik vergelijken met gas? De energie-inhoud van aardgas is 31,65 MJ per Nm³ (de netto stookwaarde in de energiedragerlijst van RVO, versie januari 2026) ^{(bron: RVO, per oktober 2026)}, dus de energie van één GJ zit in ruwweg 32 m³ gas. Hoeveel gas een ketel voor diezelfde warmte verstookt, hangt af van zijn rendement: reken je met een ketelrendement van 90%, een aanname, dan vervangt één GJ warmte ongeveer 35 m³ gas. Noem dat rendement er altijd bij als je de twee vergelijkt, want de uitkomst draait erom.

Heb je de afleverset zelf gekocht, dan vervalt de huurpost: voor een eigen afleverset mag je leverancier geen kosten rekenen (moet een eigen set worden vervangen, dan huur je de nieuwe van de leverancier) ^{(bron: ConsuWijzer (ACM), per oktober 2026)}. Daarnaast mag een leverancier kosten op de rekening zetten voor werk dat je met hem hebt afgesproken, zoals werk aan een radiator. Neem je warmte en koude af via een warmte-koudeopslag, dan moeten beide tarieven apart op de rekening staan.

Wat je op een warmterekening niet als eigen regel vindt, zijn de posten die op een gasrekening wel apart staan. Die zitten in de maxima zelf: de belasting op gas rekent de ACM mee in het maximum per GJ (het GJ-maximum volgt de gemiddelde prijs van een vast gascontract bij de 10 grootste gasleveranciers) ^{(bron: ConsuWijzer (ACM), per september 2026)}, en de netbeheerkosten, de meettarieven en de vaste leveringskosten voor gas zitten in het maximum voor de vaste kosten (samen met het onderhoud en de afschrijving van een gasgestookte cv-ketel) ^{(bron: ACM, per september 2026)}. Hoe een stroom- en gasrekening post voor post is opgebouwd, met energiebelasting en netbeheerkosten als aparte regels, staat op je energierekening ontleed.

Het verbruik per woning achter één gezamenlijke aansluiting vaststellen kan op drie manieren: met een individuele warmtemeter, met warmtekostenverdelers of met een berekening (een individuele warmtemeter geeft de beste meetresultaten) ^{(bron: ConsuWijzer (ACM), per oktober 2026)}. Levert een warmteleverancier de warmte, dan ligt de volgorde in de wet vast: een warmteleverancier installeert in iedere woning van een appartementengebouw dat warmte uit een warmtenet krijgt een individuele meter, waar dat technisch haalbaar en kostenefficiënt is; anders warmtekostenverdelers, en is ook dat niet kostenefficiënt, een andere methode (Warmtewet, artikel 8, elfde tot en met veertiende lid: een individuele meter geldt in elk geval als technisch haalbaar en kostenefficiënt als een bestaande meter wordt vervangen, bij een nieuwe aansluiting in een nieuw gebouw en bij een ingrijpende renovatie; deze leden gelden niet voor een verhuurder of vve die zelf warmte levert (artikel 1a, tweede lid)) ^{(bron: Overheid.nl, per oktober 2026)}. Levert je verhuurder of vve de warmte zelf, dan geldt een eigen volgorde: baseert een verhuurder of vve die zelf warmte levert de kosten niet op een individuele warmtemeter, dan op warmtekostenverdelers op de radiatoren, tenzij die niet kostenefficiënt zijn, en anders op een kostenverdeelsystematiek die voor alle verbruikers inzichtelijk is (Warmtewet, artikel 1a en artikel 8a, eerste tot en met derde lid; de kostenverdeelsystematiek benadert het werkelijke verbruik zo nauwkeurig als technisch en financieel mogelijk is) ^{(bron: Overheid.nl, per oktober 2026)}.

Wie je warmte levert, bepaalt je rechten. Krijg je warmte van je verhuurder of vve: huurders en vve-leden hebben recht op een goede meting van hun verbruik en een jaarafrekening, niet op een eigen warmtecontract of op de maximumtarieven; voor een huurder bepaalt het huurrecht hoeveel er voor het warmteverbruik mag worden berekend, en met een klacht over de levering of de kosten gaat hij naar de Huurcommissie; een vve bepaalt zelf het tarief en int het via de periodieke bijdrage (betaalt een huurder altijd hetzelfde bedrag voor warmte, los van zijn verbruik, dan krijgt hij geen jaarafrekening) ^{(bron: ConsuWijzer (ACM), per oktober 2026)}. Helemaal onbeschermd ben je dan niet: je vve of verhuurder betaalt zelf nooit meer dan de maximumtarieven als hij een warmteovereenkomst met een leverancier heeft, de warmte aan bewoners doorlevert en geen enkele aansluiting groter is dan 100 kW ^{(bron: ConsuWijzer (ACM), per oktober 2026)}.

Levert een warmteleverancier je warmte en twijfel je aan de verdeling: klopt je bezwaar tegen de warmtekostenverdelers, dan betaal je het onderzoek niet, anders wel; een onderzoek naar de berekening mag één keer, en de kosten deel je half om half met de leverancier (je warmteleverancier moet aan het onderzoek meewerken) ^{(bron: ConsuWijzer (ACM), per oktober 2026)}. Woon je bovenin of juist midden in het gebouw, dan kan een correctiefactor het verschil door de ligging compenseren, maar correctiefactoren mag een warmteleverancier alleen in bestaande bouw gebruiken ^{(bron: ConsuWijzer (ACM), per oktober 2026)}. Wordt je verbruik berekend, dan hangt je aandeel aan een rekenformule waarin onder meer de buitentemperatuur, het aantal vierkante meters en het aantal radiatoren kunnen meetellen, en niet aan een meter in je eigen woning. Vraag het bestuur of je verhuurder welke van de drie manieren in jouw gebouw geldt.

Wie van het warmtenet af wil, betaalt eerst voor het afsluiten. De ACM stelt daar een plafond voor: maximaal € 3.904,26 (maximum 2026 voor definitief afsluiten, inclusief btw, voor individuele aansluitingen tot en met 100 kW; tijdelijk (2 jaar of korter): maximaal € 620,44) ^{(bron: ConsuWijzer (ACM), per oktober 2026)}. Soms kan afsluiten helemaal niet.

Je zegt je warmtecontract op, en wanneer je leverancier daaraan gevolg moet geven, staat in de Warmtewet: de leverancier hoeft een opzegging alleen niet te volgen als het technisch niet mogelijk is de levering geheel te beëindigen of als dat een andere verbruiker aanzienlijk blijvend nadeel geeft; hij reageert schriftelijk op je opzegging, en kan het niet, dan zegt hij daarin waarom (Warmtewet, artikel 3c; volgens artikel 42a geldt het niet voor een overeenkomst die vóór de inwerkingtreding van artikel 3c is gesloten) ^{(bron: Overheid.nl, per oktober 2026)}. Dat opzegrecht staat in artikel 3c, en dat artikel is op 1 juli 2019 in werking getreden ^{(bron: Overheid.nl, per oktober 2026)}: sloot je je warmteovereenkomst op of na die dag, dan geldt het voor jou. Wat dat in de praktijk betekent, laat ConsuWijzer zien: je kunt je warmteleverancier vragen je aansluiting definitief te verwijderen, maar heb je bijvoorbeeld blokverwarming en geen eigen aansluiting, dan kun je niet opzeggen, omdat het warme water door je leidingen blijft stromen en je huis blijft verwarmen (kijk ook in je warmteovereenkomst en de algemene voorwaarden, en als eigenaar in je koopcontract) ^{(bron: ConsuWijzer (ACM), per oktober 2026)}. Zeg dus schriftelijk op en bewaar het antwoord, voordat je een warmtepomp laat begroten. Dit zijn de regels van de Warmtewet; de Wet collectieve warmte geldt vanaf 1 januari 2027 (in de eerste fase blijven de maximale warmtetarieven nog aan de gasprijs gekoppeld; kostengebaseerde tarieven voor grote warmtenetten gelden pas als de Tweede Kamer daarmee akkoord gaat) ^{(bron: ACM, per september 2026)}, lees ze dan opnieuw na bij ConsuWijzer.

Daarna begint de warmtepompvraag zoals in elk ander huis: is de woning goed genoeg geïsoleerd, en kunnen je radiatoren of je vloerverwarming op een lage temperatuur het huis warm houden? Radiatoren die het nu met warmte uit het net redden, doen dat niet vanzelf ook op de lagere temperatuur waarop een warmtepomp zuinig werkt. Hoe je dat voor je eigen huis nagaat, staat op is mijn huis geschikt voor een warmtepomp en lage-temperatuurverwarming. De rekensom is afsluitkosten plus warmtepomp plus eventuele aanpassingen aan isolatie en afgifte, tegen de warmterekening die je daarna niet meer betaalt.

Leg de jaren daarna eerlijk naast elkaar. Wie nog moet kiezen, krijgt van Milieu Centraal deze vergelijking: de eenmalige aansluitbijdrage ligt lager dan het aankoopbedrag van een warmtepomp, maar voor je jaarlijkse verbruik betaal je meer, en je betaalt vastrecht voor het elektriciteitsnet én het warmtenet (vergeleken met een volledig elektrische warmtepomp; Milieu Centraal noemt de vergelijking lastig, omdat de kosten op andere momenten vallen) ^{(bron: Milieu Centraal, per oktober 2026)}. Wie afsluit, betaalt dus vooraf een warmtepomp en bespaart daarna de warmterekening, met het vastrecht van het warmtenet; de stroom voor de warmtepomp komt erbij. Een terugverdientijd noemen we niet: die hangt aan je verbruik, je stroomprijs en de warmtetarieven onder de Wcw, en geen van die drie ligt vast.

Ligt er nog geen warmtenet, maar staat het in het warmteplan van je gemeente, dan is de vraag andersom: wacht je, of neem je nu een warmtepomp? Milieu Centraal: duurt het tien jaar of langer, dan kan het een goed idee zijn om in de tussentijd een hybride of volledig elektrische warmtepomp te nemen; krijgt je wijk binnen vijf tot tien jaar een warmtenet, dan kun je kiezen voor een hybride warmtepomp (bij een volledig elektrische warmtepomp moet je huis wel goed genoeg geïsoleerd zijn; een warmtepomp gaat ongeveer vijftien jaar mee) ^{(bron: Milieu Centraal, per oktober 2026)}.