Besparen · Airco & koelen
Een airco is allang geen luxe meer. Met steeds warmere zomers en steeds beter geïsoleerde huizen wordt koeling vrijwel onmisbaar — en moderne airco’s kunnen in de winter ook efficiënt verwarmen. Op deze pagina vergelijken we de typen airco, leggen we energielabels uit en delen we de beste manieren om het stroomverbruik laag te houden.
SCOP 4,5+
Moderne airco’s leveren 4,5 kWh warmte uit 1 kWh stroom — efficiënter dan elke gasketel.
€ 0,15 / uur
Gemiddelde gebruikskosten van een A++ mono-split in normaal koelbedrijf.
– 30%
Energiebesparing door slim ventilatorgebruik, buitenzonwering en timer-instelling.
Kies op basis van het aantal te koelen ruimten, de gewenste verwarmfunctie en de bouwkundige situatie. Voor één enkele kamer is een mono-split bijna altijd het verstandigst; wie 3 of meer kamers wil bedienen kijkt naar multi-split of een warmtepomp met koeling.
Een binnen- en buitenunit met één leidingset. De meest verkochte airco voor woonkamer of slaapkamer. Een goede mono-split kan in de winter ook efficiënt verwarmen tot ongeveer -7 °C buitentemperatuur.
Let op: Voordelig in aanschaf en onderhoud, maar je hebt per ruimte een aparte buitenunit nodig.
Eén buitenunit voedt meerdere binnenunits. Ideaal voor woningen waar je woonkamer en slaapkamers wilt koelen zonder het dak vol te zetten met buitenunits. Per binnenunit instelbaar op temperatuur en stand.
Let op: Compacter en stiller aan de buitenzijde, maar bij uitval van de buitenunit liggen alle binnenunits stil.
Een unit op wieltjes met een afvoerslang door het raam. Snel inzetbaar, maar de slang zorgt voor onderdruk en koelt veel minder efficiënt dan een vaste split-airco. Geschikt als noodoplossing.
Let op: Geen installatie nodig, maar 2 tot 3 keer hoger stroomverbruik dan een mono-split.
Verwarmt én koelt via vloer- of plafondverwarming. Geen aparte buitenunits per kamer en een veel hogere efficiëntie als hoofdverwarmingsbron — vooral interessant als je tóch van het gas af wilt.
Let op: Hoge investering, maar gecombineerde verwarming + koeling + ISDE-subsidie maakt het op de lange termijn voordeliger.
De SEER (koelen) en SCOP (verwarmen) bepalen samen het energielabel. Hoe hoger de waarde, hoe meer koeling of warmte je krijgt uit één kWh stroom.
| Label | SEER | Wat betekent dit voor je rekening? |
|---|---|---|
| A+++ | ≥ 8,50 | Topklasse. Verbruik ~30% lager dan een A-airco. Vrijwel altijd inverter-techniek en een R32-koudemiddel. |
| A++ | 6,10 – 8,49 | Het gangbare niveau voor moderne huishoudelijke airco’s. Goede balans tussen prijs en zuinigheid. |
| A+ | 5,60 – 6,09 | Acceptabel, maar bij intensief gebruik in de woonkamer al snel duurder over 10 jaar. |
| A of lager | < 5,60 | Verouderde techniek. Alleen overwegen als de airco maar enkele dagen per jaar aanstaat. |
Een verschil van meer dan 6 °C met buiten is zelden comfortabel én kost onnodig veel stroom. Stel in op 24–26 °C en gebruik de ventilatorstand op laag.
Buitenzonwering houdt 5 keer meer warmte tegen dan een gordijn aan de binnenzijde. Een goed bediende screen verlaagt je koelvraag met 30 – 50%.
Programmeer de airco zodat hij een uur vóór thuiskomst start in plaats van de hele dag draait. Een Wi-Fi-airco bespaart op die manier 15 – 25% energie.
Vervuilde filters verlagen de SEER met tot 15%. Filters zijn binnen vijf minuten uit te kloppen of af te spoelen.
Airco-piekvraag valt samen met zonuren. Wie 8 – 12 panelen op het zuiden heeft, koelt op zonnige dagen praktisch gratis.
Met een SCOP van 4,5 verbruikt een moderne airco maar een kwart van de stroom die directe elektrische verwarming nodig heeft. Bij milde winters kun je daarmee aanvullend stoken.
Welk koudemiddel je airco gebruikt, bepaalt wat je apparaat over 5 of 10 jaar nog waard is. Hieronder de belangrijkste mijlpalen — handig om mee te wegen bij aanschaf of vervanging.
EU F-gassen-verordening 517/2014
Eerste grote Europese verordening om broeikasgassen in koelinstallaties (waaronder airco’s) terug te dringen. Installateurs moeten F-gassen-gecertificeerd zijn.
Afbouw HFK-koudemiddelen
R22 al volledig verboden, R410A wordt sterk teruggebracht. Nieuwe airco’s schakelen massaal over op R32 (lager GWP).
Herziene F-gassen-verordening 573/2024
Strengere quota voor HFK’s en sneller tijdpad richting natuurlijke koudemiddelen (R290/propaan, CO₂, ammoniak).
Strengere certificering installateurs
Bewijs van vakbekwaamheid en periodieke lekcontrole verplicht voor alle splitsystemen ≥ 3 kg koudemiddel.
R32 nog standaard, R290 in opkomst
De meeste huishoudelijke split-airco’s gebruiken R32. Eerste consumentenmodellen met R290 (propaan, GWP ≈ 3) komen op de markt.
Vandaag
Verbod nieuwe single-split airco’s met R410A
Voor monosplit-systemen wordt R410A verboden in nieuwe apparaten. Bestaande installaties mogen blijven, maar bijvulling wordt duurder.
Stop verkoop kleine split-airco’s met fluorhoudende gassen
Single-split airco’s tot 12 kW moeten over op natuurlijke koudemiddelen (R290 of CO₂). Belangrijk om te weten bij vervangingsplannen.
Volledige uitfasering F-gassen
EU-doelstelling: alle fluorhoudende koudemiddelen uit de markt. Service en onderhoud op oudere airco’s wordt dan kostbaar of onmogelijk.
Voor een vrijstaande of tussenwoning zonder vergunningsplichtige gevel is een buitenunit meestal vergunningsvrij, mits geluidsnorm en plaatsing aan vereisten voldoen. In een VvE of gemeentelijk monument heb je vrijwel altijd toestemming nodig.
Een mono-split van 3,5 kW koelvermogen verbruikt onder normale belasting 0,4 – 0,9 kWh per uur. Bij € 0,32 per kWh komt dat neer op € 0,13 – € 0,29 per uur. Mobiele airco’s zitten 2 – 3 keer zo hoog.
Voor een gewone (multi-)split airco niet. Wel voor een lucht-lucht warmtepomp die officieel als hoofdverwarming wordt geïnstalleerd, of voor een lucht-water warmtepomp die ook koelt. Vraag een F-gassen-gecertificeerd installateur naar het juiste subsidiebewijs.
Moderne buitenunits zitten rond de 45 – 55 dB(A) op 1 meter afstand — vergelijkbaar met een koelkast. Houd minstens 1,5 meter afstand tot de erfgrens en plaats trillingsdempers om burenklachten te voorkomen.
Bij een goed geïsoleerde woning met een hoge SCOP-airco (≥ 4,5) kan dit voordelig zijn, vooral als alternatief voor gas. Voor grotere woningen of slecht geïsoleerde huizen is een lucht-water warmtepomp efficiënter.
Plaatsing door een F-gassen-gecertificeerde installateur kost vaak minder dan zelf bestellen + losse plaatsing — en geeft je 5 jaar fabrieksgarantie. Ontvang vrijblijvend tot 4 offertes.