Begrippen over stroom, net en opslag

Alle begrippen op deze pagina

kW en kWhkilowatt en kilowattuur

De kilowatt (kW) is een eenheid van vermogen, dus van de snelheid waarmee elektriciteit op een moment wordt gebruikt of geleverd, en het kilowattuur (kWh) is een eenheid van energie: de hoeveelheid die een vermogen van één kilowatt in één uur verbruikt of levert.

Het onderscheid bepaalt welke twee verschillende problemen je oplost: je energierekening wordt in kWh afgerekend, terwijl je aansluiting, je hoofdzekering en de kabels in je woning in vermogen begrensd zijn. Een apparaat met een groot vermogen is daarom niet automatisch een grote verbruiker, want een inductiekookplaat vraagt kort veel kW maar draait weinig uren, terwijl een warmtepomp een bescheidener vermogen vraagt en dat een groot deel van het stookseizoen doet. Wie dat verwart, verzwaart zijn aansluiting voor een verbruiker die nauwelijks piek veroorzaakt, of beoordeelt een laadpaal alleen op het jaarverbruik en loopt daarna tegen zijn hoofdzekering aan. Kijk bij elke maatregel dus apart naar wat hij met je jaarverbruik doet en wat hij met je piek doet.

ZonnepanelenThuisbatterij

Zie ook: Aansluitwaarde, Gelijktijdigheid en piekbelasting, Capaciteitstarief, Hoofdzekering, Wp en kWp

Ook gezocht als: kilowatt, kilowattuur, kWh, kW, vermogen en energie, verschil kW en kWh

Aansluitwaarde

De aansluitwaarde is de maximale stroom die je elektriciteitsaansluiting volgens de overeenkomst met de netbeheerder mag doorlaten, genoteerd als het aantal fasen maal de stroomsterkte per fase in ampère (A).

Die waarde bepaalt twee dingen tegelijk: hoeveel vermogen je op één moment kunt afnemen en terugleveren, en in welke tariefcategorie je valt voor de vaste netbeheerkosten. Daardoor is verzwaren nooit gratis in de tijd, want je koopt ruimte in kW af tegen een hoger periodiek bedrag dat blijft doorlopen zolang de aansluiting bestaat. Je aansluitwaarde staat op je jaarnota en in het contract met de netbeheerder; de hoofdzekering in de meterkast hoort erbij, maar het is de gecontracteerde waarde waarop je wordt afgerekend. Zoek hem op voordat je een laadpaal, warmtepomp of batterij laat inregelen, want elke installateur begint bij dat getal.

Laadpaal thuisThuisbatterij

Zie ook: Hoofdzekering, Eenfase- en driefaseaansluiting, Verzwaren van de aansluiting, Capaciteitstarief, Netbeheerkosten en vastrecht

Ook gezocht als: aansluitcapaciteit, aansluitvermogen, capaciteit van de aansluiting, kleinverbruikaansluiting

Eenfase- en driefaseaansluiting

Een eenfaseaansluiting brengt één fasedraad en een nuldraad de woning binnen, terwijl een driefaseaansluiting drie fasedraden binnenbrengt die elk afzonderlijk belast kunnen worden, zodat er bij dezelfde stroomsterkte per fase meer vermogen tegelijk beschikbaar is.

Drie fasen geven ruimte om zware verbruikers over de fasen te verdelen, en sommige laadpalen, warmtepompen en omvormers werken alleen of beter op drie fasen. De winst treedt echter alleen op als de belasting ook daadwerkelijk verdeeld is: één zware verbruiker die op één fase hangt, loopt nog steeds tegen de beveiliging van díe fase aan, en die scheve belasting is de reden dat een laadpaal soms minder levert dan het typeplaatje belooft. Vraag je installateur daarom niet alleen of de installatie past, maar hoe hij de fasen verdeelt en welke verbruiker op welke fase komt. Bij zonnepanelen speelt hetzelfde aan de andere kant: een eenfase-omvormer voert alle opgewekte stroom op één fase in, wat de spanning op die fase harder omhoog duwt.

Laadpaal thuisZonnepanelen

Zie ook: Aansluitwaarde, Verzwaren van de aansluiting, Hoofdzekering, Load balancing en slim laden, Laadpaal (wallbox)

Ook gezocht als: driefasenaansluiting, eenfaseaansluiting, krachtstroom, fasen, scheve belasting

Groepenkast en aardlekschakelaar

De groepenkast verdeelt de binnenkomende elektriciteit over afzonderlijke groepen die elk een eigen automaat hebben, en de aardlekschakelaar schakelt af zodra er stroom wegvloeit naar aarde in plaats van via de nuldraad terug te keren.

De twee beveiligingen beschermen verschillende dingen: de automaat beschermt de kabel tegen overbelasting en kortsluiting, de aardlekschakelaar beschermt de mens tegen een stroom die door hem heen loopt. Voor een laadpaal, een inductiekookplaat of een warmtepomp is bijna altijd een eigen groep nodig, en in oudere kasten is die ruimte er niet of hangen te veel groepen achter één aardlekschakelaar. Aanpassingen aan de meterkast zitten lang niet altijd in de prijs die je hoort en komen er dan achteraf bij, dus laat de kast bekijken voordat je tekent. Bij laden komt er een extra eis bij, omdat een laadpaal ook lekstroom in gelijkstroom moet kunnen detecteren: vraag welke beveiliging in de laadpaal zit en welke in de kast, zodat je die niet dubbel betaalt of juist mist.

Laadpaal thuis

Zie ook: Hoofdzekering, Laadpaal (wallbox), Mode 3 laden en de Type 2 aansluiting, Aansluitwaarde, Eenfase- en driefaseaansluiting

Ook gezocht als: meterkast, aardlek, stoppenkast, installatieautomaat, groep bijplaatsen

Hoofdzekering

De hoofdzekering is de beveiliging in of vlak vóór de meterkast die de hele woninginstallatie begrenst en die hoort bij de aansluitwaarde die de netbeheerder heeft vastgelegd.

Als de apparaten die op hetzelfde moment aanstaan samen meer stroom vragen dan de hoofdzekering doorlaat, valt niet één groep uit maar de hele woning. De hoofdzekering hoort bij de aansluiting en is daarmee het domein van de netbeheerder, niet van je elektricien: hem zwaarder maken is verzwaren van de aansluiting, met een aanvraag, kosten en een blijvend hoger vast tarief tot gevolg. In veel woningen is dat niet nodig, omdat load balancing de laadstroom terugregelt op de momenten dat de rest van het huis al veel vraagt. Laat dus eerst uitrekenen wat je werkelijke piek is voordat je een verzwaring aanvraagt, en vraag de netbeheerder zelf naar de actuele kosten en doorlooptijd.

Laadpaal thuis

Zie ook: Aansluitwaarde, Verzwaren van de aansluiting, Load balancing en slim laden, Gelijktijdigheid en piekbelasting, Groepenkast en aardlekschakelaar

Ook gezocht als: hoofdbeveiliging, zekering meterkast, hoofdzekeringen, stop eruit

Verzwaren van de aansluiting

Verzwaren is het door de netbeheerder laten verhogen van je aansluitwaarde, bijvoorbeeld van één naar drie fasen of naar een hogere stroomsterkte per fase, zodat er meer vermogen tegelijk kan worden afgenomen en teruggeleverd.

Een verzwaring loopt altijd via je regionale netbeheerder, want het is zijn kabel, zijn meter en zijn zekering; je installateur kan het alleen voorbereiden. Er staan twee soorten kosten tegenover: een eenmalig bedrag voor het werk en een hoger periodiek netbeheertarief dat blijft doorlopen, dus een verzwaring die je nauwelijks benut is een abonnement op ruimte die je niet gebruikt. Daar komt bij dat de doorlooptijd per gebied sterk verschilt en in gebieden met netcongestie kan oplopen, wat de planning van een laadpaal of warmtepomp bepaalt. Vraag de netbeheerder van je postcode naar het actuele tarief en de wachttijd, en laat tegelijk uitrekenen of load balancing en het spreiden van pieken het probleem al oplossen.

Laadpaal thuisThuisbatterij

Zie ook: Aansluitwaarde, Eenfase- en driefaseaansluiting, Netcongestie, Load balancing en slim laden, Netbeheerkosten en vastrecht, Capaciteitstarief

Ook gezocht als: verzwaring, zwaardere aansluiting, aansluiting verzwaren, naar drie fasen

Netcongestie

Netcongestie is de situatie waarin het elektriciteitsnet in een gebied op bepaalde momenten meer vermogen zou moeten transporteren dan de kabels en transformatoren aankunnen, waardoor de netbeheerder aanvragen voor een nieuwe of zwaardere aansluiting op een wachtlijst zet en het net in dat gebied op piekmomenten aan zijn grens werkt.

Het net is ooit gedimensioneerd op een woonwijk die stroom afnam en niets teruggaf, en zon, warmtepompen en laden veranderen zowel de hoeveelheid als de richting van dat transport. Voor een huishouden merk je congestie zelden als een stroomstoring, maar als wachttijd bij het aanvragen of verzwaren van een aansluiting en als beperkingen die in jouw gebied gelden. Verwar het niet met een omvormer die op zonnige middagen terugregelt of uitvalt: dat is een spanningsprobleem in je eigen straat, veroorzaakt doordat veel installaties tegelijk terugleveren, en het is een andere vraag aan de netbeheerder dan transportschaarste. Meer panelen leggen lost dat niet op; verbruik verschuiven naar het moment van opwek en pieken spreiden wel, en dat is precies wat een batterij, slim laden en een warmtepompsturing kunnen doen. Of jouw gebied beperkingen kent, staat op de capaciteitskaarten van de netbeheerders, en dat is de plek om het te controleren voordat je iets bestelt.

ZonnepanelenThuisbatterij

Zie ook: Verzwaren van de aansluiting, Terugleveren, Load balancing en slim laden, Thuisbatterij, Gelijktijdigheid en piekbelasting

Ook gezocht als: congestie, vol net, transportschaarste, wachtlijst netbeheerder

Terugleveren

Terugleveren is het leveren van zelf opgewekte elektriciteit aan het openbare net, op de momenten dat je opwek groter is dan wat je op datzelfde moment in huis gebruikt.

Een slimme meter houdt afgenomen en teruggeleverde kilowatturen apart bij, en op die twee standen zijn saldering, terugleververgoeding en eventuele terugleverkosten gebaseerd. Zolang saldering geldt en je niet meer teruglevert dan je over het jaar afneemt, is een teruggeleverde kWh evenveel waard als een afgenomen kWh en maakt het financieel niet uit op welk moment je hem gebruikt; naarmate die regeling wordt afgebouwd, wordt een kWh die je zelf direct verbruikt meer waard dan een kWh die je teruglevert. Dat is de reden waarom eigen verbruik, slim laden en opslag pas gaan lonen naarmate saldering afneemt of je leverancier terugleverkosten rekent. Terugleveren kent bovendien een fysieke grens: bij een te hoge netspanning in de straat regelt je omvormer zichzelf terug, en dan is de opbrengst weg zonder dat er iets kapot is.

Zonnepanelen

Zie ook: Salderingsregeling, Terugleverkosten, Terugleververgoeding, Slimme meter en terugdraaiende meter, Netcongestie

Ook gezocht als: teruglevering, invoeden, terugleveren aan het net, terugleverstand

Salderingsregeling

De salderingsregeling is de Nederlandse regeling waarbij een kleinverbruiker de elektriciteit die hij aan het net teruglevert mag wegstrepen tegen de elektriciteit die hij van het net afneemt, zodat hij over de afrekenperiode alleen betaalt voor het verschil.

Het wegstrepen gebeurt over de hele afrekenperiode en niet per moment, waardoor stroom die je in juni teruglevert de stroom kan dekken die je in december afneemt. Over de weggestreepte kilowatturen betaal je geen leveringstarief, geen energiebelasting en geen btw, en dat is de reden dat een teruggeleverde kWh nu net zoveel waard is als een afgenomen kWh. De regeling wordt afgebouwd, en omdat het moment en de precieze uitwerking politiek zijn vastgelegd en kunnen schuiven, staat de gedateerde tijdlijn op onze zonnepanelenpagina en de regeling zelf bij de Rijksoverheid. De consequentie is de moeite van het onthouden waard: zodra saldering vervalt, gaat het niet meer om hoeveel je opwekt, maar om hoeveel daarvan je zelf gebruikt op het moment dat het er is.

Zonnepanelen en de afbouw van salderingFeitenlogboek

Zie ook: Terugleveren, Terugleververgoeding, Terugleverkosten, Slimme meter en terugdraaiende meter, Thuisbatterij

Ook gezocht als: salderen, saldering, salderingsregeling zonnepanelen, afbouw saldering

Terugleverkosten

Terugleverkosten zijn een bedrag dat sommige energieleveranciers in rekening brengen bij klanten die stroom terugleveren, bovenop het leveringstarief en los van de kosten van de netbeheerder.

De onderbouwing die leveranciers geven is dat zij teruggeleverde stroom moeten afnemen op momenten dat er veel aanbod en weinig vraag is, en dat de inkoop- en onbalanskosten die daarbij horen niet in het gewone leveringstarief zitten. De vorm verschilt sterk: een vast bedrag per maand, een staffel die met je teruggeleverde hoeveelheid meeloopt, of een verhoging die in het leveringstarief is verwerkt. Daardoor is de kop van een aanbieding onbruikbaar om contracten te vergelijken: een laag tarief per kWh met hoge terugleverkosten kan voor een woning met veel panelen slechter uitpakken dan een hoger tarief zonder. Reken een aanbod door met je eigen verhouding tussen afname en teruglevering van je jaarnota, en kijk bij ConsuWijzer van de ACM wat een leverancier hierin wel en niet mag.

Zonnepanelen

Zie ook: Terugleveren, Salderingsregeling, Terugleververgoeding, Dynamisch energiecontract

Ook gezocht als: terugleverkosten, invoedkosten, kosten voor teruglevering, boete zonnepanelen

Terugleververgoeding

De terugleververgoeding is het bedrag per kWh dat je energieleverancier betaalt voor de elektriciteit die je teruglevert en die niet tegen je afname wordt weggestreept.

Zolang saldering geldt, speelt deze vergoeding alleen voor het overschot boven je jaarverbruik, dus voor woningen met veel panelen en weinig verbruik; daarna wordt zij de prijs van elk teruggeleverd kilowattuur. De vergoeding ligt onder wat je voor afgenomen stroom betaalt, want in die afnameprijs zitten ook energiebelasting en btw die bij teruglevering niet worden vergoed. Bij een dynamisch contract is de vergoeding niet vast maar volgt zij de uurprijs, en die is juist laag op de zonnige middaguren waarop jij het meeste teruglevert. De hoogte en de voorwaarden verschillen per leverancier en per contract, dus haal ze uit je eigen contractvoorwaarden en niet uit een vergelijkingstabel.

Zonnepanelen

Zie ook: Salderingsregeling, Terugleveren, Terugleverkosten, Dynamisch energiecontract, Day-ahead prijs

Ook gezocht als: vergoeding teruglevering, terugleverprijs, opkoopvergoeding, invoedvergoeding

Slimme meter en terugdraaiende meter

De slimme meter is een digitale kilowattuurmeter die afname en teruglevering afzonderlijk registreert en op afstand uitleesbaar is, terwijl de oudere analoge draaischijfmeter bij teruglevering fysiek terugdraait en dus alleen het saldo bijhoudt.

Dat verschil is niet cosmetisch: alleen met aparte standen voor afgenomen en teruggeleverde stroom kunnen saldering, terugleververgoeding en terugleverkosten überhaupt worden afgerekend, en juist daarom is de terugdraaiende meter aan het verdwijnen. De P1-poort aan de voorkant van een slimme meter geeft je zelf toegang tot je actuele verbruik en teruglevering, en dat signaal is wat load balancing, slim laden en een batterijsturing gebruiken om op je werkelijke huisverbruik te reageren. De meter is eigendom van de netbeheerder en je mag hem administratief laten uitzetten, waarna hij niet meer op afstand wordt uitgelezen en je je standen zelf doorgeeft; of de P1-poort daarna nog gegevens blijft geven verschilt per meter en per netbeheerder, dus vraag dat bij je netbeheerder na voordat je een sturing koopt die op die uitlezing draait. Meterstanden zeggen bovendien niets over het moment van gebruik, dus wie op eigen verbruik wil sturen heeft de P1-uitlezing nodig, niet de jaarnota.

Zonnepanelen

Zie ook: Terugleveren, Salderingsregeling, Load balancing en slim laden, Dynamisch energiecontract, Thuisbatterij

Ook gezocht als: P1-poort, digitale meter, Ferrarismeter, draaischijfmeter, kWh-meter, terugdraaiende meter

Dynamisch energiecontract

Een dynamisch energiecontract is een leveringscontract waarbij de prijs die je per kilowattuur betaalt en ontvangt elk uur meebeweegt met de groothandelsprijs voor elektriciteit, in plaats van vast te staan voor de looptijd van het contract.

De prijs op je rekening is de uurprijs van de stroombeurs plus een opslag van de leverancier, plus energiebelasting en btw, dus je betaalt de beursprijs nooit kaal. Het voordeel ontstaat alleen als je verbruik kunt verschuiven naar de goedkope uren, en dat kan bij het laden van een auto, een boiler of een batterij veel beter dan bij koken en verlichting. Daar staat tegenover dat je het prijsrisico zelf draagt, inclusief de uitschieters van een koude, windstille avond, en dat wie niets kan verschuiven zekerheid inruilt voor een gemiddelde dat pas achteraf bekend is. Reken vooraf door welk deel van je verbruik werkelijk verplaatsbaar is voordat je overstapt, want dat deel is de enige plek waar het verschil vandaan komt.

ThuisbatterijBespaartips

Zie ook: Day-ahead prijs, Terugleververgoeding, Thuisbatterij, Load balancing en slim laden, Slimme meter en terugdraaiende meter

Ook gezocht als: dynamisch contract, uurprijzen, variabele stroomprijs, dynamische tarieven

Day-ahead prijsday-ahead marktprijs, de dagvooruitmarkt op de stroombeurs

De day-ahead prijs is de groothandelsprijs voor elektriciteit die op de Europese stroombeurs een dag van tevoren per leveringsuur wordt vastgesteld, en die de basis vormt voor de tarieven in een dynamisch energiecontract.

De prijs per uur komt tot stand uit het aanbod van producenten en de verwachte vraag: veel zon en wind drukt hem omlaag, een windstille avondpiek duwt hem omhoog, en bij een groot overschot kan hij zelfs negatief worden. Voor een huishouden verklaart dat waarom laden op de goedkope uren geld scheelt en waarom de terugleververgoeding in een dynamisch contract juist laag is op het moment dat je eigen panelen het hardst produceren. Een negatief uurtarief betekent overigens zelden dat je geld toe krijgt, want de opslag van de leverancier, de energiebelasting en de btw komen er nog bovenop. Kijk dus naar de prijs die je leverancier voor dat uur publiceert en niet naar de beursnotering in het nieuws.

Thuisbatterij

Zie ook: Dynamisch energiecontract, Terugleververgoeding, Thuisbatterij, Load balancing en slim laden

Ook gezocht als: EPEX, day-ahead, spotprijs, uurprijs, beursprijs, dagvooruitmarkt

Capaciteitstarief

Het capaciteitstarief is het deel van de netbeheerkosten dat wordt bepaald door de capaciteit van je aansluiting en niet door het aantal kilowatturen dat je afneemt.

Kleinverbruikaansluitingen zijn ingedeeld in categorieën naar aansluitwaarde, en binnen jouw categorie betaal je hetzelfde bedrag of je nu veel of weinig stroom gebruikt. Daarmee vervalt een veelgemaakte aanname: minder verbruiken verlaagt je leveringskosten en je energiebelasting, maar niet dit deel van je rekening. Andersom betekent het dat verzwaren je in een duurdere categorie brengt en dat het verschil elk jaar terugkomt, wat de vergelijking met een eenmalige investering in load balancing scheef trekt in het voordeel van die laatste. De tarieven worden per netbeheerder vastgesteld onder toezicht van de ACM en veranderen periodiek, dus haal het actuele bedrag bij je eigen netbeheerder.

Laadpaal thuis

Zie ook: Netbeheerkosten en vastrecht, Aansluitwaarde, Verzwaren van de aansluiting, Gelijktijdigheid en piekbelasting

Ook gezocht als: capaciteitstarief, transporttarief, aansluitcategorie, vast transporttarief

Netbeheerkosten en vastrecht

Netbeheerkosten zijn de gereguleerde bedragen die je aan de regionale netbeheerder betaalt voor het transport van elektriciteit en het beheer van je aansluiting, en het vastrecht is het deel daarvan dat periodiek in rekening wordt gebracht ongeacht je verbruik.

Je netbeheerder is gebonden aan het gebied waarin je woont en kun je dus niet kiezen; alleen je leverancier kies je zelf. Dat verklaart iets wat op je jaarnota verwarrend staat: overstappen naar een goedkoper contract verandert het leveringsdeel wel en het netbeheerdeel niet. Wie een besparingsbelofte over de energierekening leest, doet er daarom goed aan eerst op de eigen jaarnota te kijken welk deel verbruiksafhankelijk is en welk deel hoe dan ook doorloopt, want alleen op het eerste deel grijpt een besparingsmaatregel aan. De tarieven worden jaarlijks vastgesteld onder toezicht van de ACM en staan op de site van je netbeheerder.

BespaartipsZo besparen we

Zie ook: Capaciteitstarief, Aansluitwaarde, Terugleverkosten, Verzwaren van de aansluiting

Ook gezocht als: vastrecht, netbeheerder, transportkosten, netwerkkosten, vaste leveringskosten

Thuisbatterij

Een thuisbatterij is een accusysteem in of bij de woning dat elektriciteit opslaat op momenten van overschot of lage prijs en die later weer afgeeft aan de woning of aan het net.

Zo’n systeem bestaat uit het accupakket, een omvormer met laadelektronica en een sturing die op het meetsignaal uit de meterkast reageert, en de opbrengst zit volledig in het verschil tussen de waarde van de stroom die erin gaat en die eruit komt. Daar zit ook de belangrijkste catch: zolang saldering geldt, doet het net dat wegstrepen al gratis voor je, en dan verdient opslag zichzelf niet terug. De rekensom kantelt pas wanneer die regeling wegvalt, wanneer een leverancier terugleverkosten rekent of wanneer je met een dynamisch contract op prijsverschillen handelt, en zelfs dan gaan het round-trip verlies, het standby-verbruik en de cyclusslijtage eerst van de opbrengst af. Wie nu koopt, koopt dus vooral een positie in een regeling die nog verandert, en dat is een ander soort besluit dan het isoleren van een dak.

ThuisbatterijNet zonnepanelen: thuisbatterij of niet?

Zie ook: Salderingsregeling, Round-trip rendement, Bruikbare capaciteit en ontlaaddiepte (DoD), Laadcyclus en cyclusgarantie, Dynamisch energiecontract, Terugleverkosten

Ook gezocht als: thuisaccu, batterijopslag, energieopslag thuis, accu bij zonnepanelen

Bruikbare capaciteit en ontlaaddiepte (DoD)depth of discharge

De bruikbare capaciteit is het deel van de nominale accucapaciteit in kWh dat je daadwerkelijk kunt in- en uitladen, en de ontlaaddiepte of DoD (depth of discharge) is het deel van de nominale capaciteit dat bij een ontlading wordt onttrokken en dat de fabrikant begrenst om de cellen te sparen.

Fabrikanten houden bewust marge aan de bovenkant en de onderkant aan, omdat een cel die volledig vol of volledig leeg staat sneller veroudert; de bruikbare capaciteit ligt daardoor altijd onder de nominale. Dat maakt offertes lastig te vergelijken, want de ene noemt de nominale capaciteit en de andere de bruikbare, en het verschil is precies de marge die je niet krijgt. Vraag daarom om beide waarden en om de vraag welke van de twee de basis is onder de cyclusgarantie. Een systeem met minder nominale capaciteit maar een dieper toegestane ontlading kan in de praktijk meer leveren dan een groter systeem dat zichzelf sterk begrenst.

Thuisbatterij

Zie ook: Thuisbatterij, Laadcyclus en cyclusgarantie, Round-trip rendement, LFP en NMC

Ook gezocht als: DoD, depth of discharge, ontlaaddiepte, nuttige capaciteit, usable capacity, nominale capaciteit

Laadcyclus en cyclusgarantie

Een laadcyclus is het equivalent van eenmaal de volledige bruikbare capaciteit van een accu inladen en weer ontladen, en een cyclusgarantie is de toezegging van de fabrikant dat de accu na een genoemd aantal cycli of een genoemd aantal jaren nog een genoemd deel van zijn oorspronkelijke capaciteit levert.

Cycli tellen cumulatief en niet per keer aanzetten: twee halve ontladingen tellen samen als één cyclus, waardoor een batterij die dagelijks ondiep laadt en ontlaadt minder snel door zijn cycli heen gaat dan je zou denken als je elke laadbeurt als een hele cyclus telt. Een cyclusgarantie noemt bijna altijd drie grootheden tegelijk, namelijk cycli, jaren en resterende capaciteit, en de eerste die je bereikt beëindigt de garantie: een toezegging die alleen jaren noemt zegt niets over intensief gebruik, en één die alleen cycli noemt niets over kalenderveroudering. Lees ook welke gebruiksvoorwaarden gelden, want handelen op uurprijzen belast een accu zwaarder dan het opslaan van de eigen zonneoverschotten en sommige voorwaarden sluiten dat uit. Vraag ten slotte wie de garantie draagt en wat er gebeurt als de fabrikant verdwijnt, want bij een systeem dat een lange levensduur belooft is dat een reëel risico.

Thuisbatterij

Zie ook: Bruikbare capaciteit en ontlaaddiepte (DoD), Thuisbatterij, LFP en NMC, Round-trip rendement

Ook gezocht als: cycli, cyclusgarantie, levensduur accu, garantie thuisbatterij, capaciteitsgarantie

LFP en NMClithium-ijzerfosfaat en nikkel-mangaan-kobalt

LFP (lithium-ijzerfosfaat) en NMC (nikkel-mangaan-kobalt) zijn twee lithium-ionchemieën voor thuisbatterijen en elektrische auto’s, waarbij LFP geen kobalt bevat en NMC meer energie per kilogram en per liter bergt.

De keuze volgt uit de toepassing: in een auto tellen gewicht en volume zwaar, wat NMC aantrekkelijk maakt, terwijl een batterij die in een berging of garage hangt vooral levensduur en thermische stabiliteit nodig heeft, waarmee LFP in stationaire opslag de standaard is geworden. Aan LFP kleeft één praktisch nadeel: de spanning verandert nauwelijks over een groot deel van de lading, waardoor de sturing de laadtoestand moeilijker kan aflezen en af en toe een volledige lading nodig heeft om zichzelf te ijken. Voor beide chemieën geldt dat laden bij lage temperaturen beperkt of geblokkeerd wordt, wat de plaats van opstelling bepaalt in een onverwarmde ruimte. Vraag welke chemie in de offerte staat en welke voorschriften de installateur aanhoudt voor de opstellingsplaats, want die eisen hangen samen met de gekozen techniek.

Thuisbatterij

Zie ook: Thuisbatterij, Laadcyclus en cyclusgarantie, Bruikbare capaciteit en ontlaaddiepte (DoD)

Ook gezocht als: LFP, LiFePO4, NMC, lithium-ijzerfosfaat, accuchemie, lithium-ion

Round-trip rendementretourrendement van een opslagsysteem

Het round-trip rendement is het deel van de elektriciteit dat je uit een opslagsysteem terugkrijgt ten opzichte van wat je erin hebt gestopt, inclusief de verliezen in de omvormer, de laadelektronica en de accu zelf.

Wat verloren gaat, verdwijnt als warmte, en daar komt het standby-verbruik van de omvormer en de sturing bij, dat dag en nacht doorloopt ook als er niets wordt opgeslagen. Voor de rekensom betekent dat het volgende: elk opgeslagen kilowattuur moet zijn eigen verlies terugverdienen uit het prijsverschil tussen laden en ontladen, dus bij kleine prijsverschillen levert opslaan niets op. Let bij het vergelijken op de systeemgrens, want een rendement gemeten van gelijkstroom tot gelijkstroom ziet er beter uit dan hetzelfde systeem gemeten vanaf de meterkast. Vraag daarom om het rendement inclusief omvormer en inclusief standby-verbruik, want dat is het cijfer dat je op je eigen meterstanden terugziet.

Thuisbatterij

Zie ook: Thuisbatterij, Bruikbare capaciteit en ontlaaddiepte (DoD), Dynamisch energiecontract, Laadcyclus en cyclusgarantie

Ook gezocht als: round trip, retourrendement, systeemrendement, omvormerrendement, laad- en ontlaadverlies

Laadpaal (wallbox)

Een laadpaal of wallbox is een vast laadpunt voor een elektrische auto met een eigen groep, eigen beveiliging en communicatie met de auto, waarmee wordt geladen volgens laadmodus Mode 3.

Het verschil met laden uit een gewoon stopcontact is dat de laadpaal de stroom actief begrenst, de aarde controleert en het laden kan stoppen; een huishoudelijke contactdoos is niet gemaakt voor uren achtereen zware belasting, wat de reden is dat langdurig laden via een verlengsnoer afgeraden wordt. Het laadvermogen dat je haalt, wordt bepaald door het zwakste onderdeel van de hele keten: de aansluiting, de groep, de kabel, de laadpaal en de boordlader van de auto. Een paal met een hoog vermogen op papier laadt dus geen minuut sneller wanneer de auto of je aansluiting minder aankan, en dan betaal je voor vermogen dat je nooit gebruikt. Vraag de installateur welk vermogen er in jouw situatie werkelijk overblijft voordat je voor het zwaarste model kiest.

Laadpaal thuisElektrische auto en zonnepanelen thuis laden

Zie ook: Mode 3 laden en de Type 2 aansluiting, Load balancing en slim laden, Aansluitwaarde, Eenfase- en driefaseaansluiting, Groepenkast en aardlekschakelaar

Ook gezocht als: wallbox, laadstation, thuislader, laadpunt, laadbox

Mode 3 laden en de Type 2 aansluiting

Mode 3 is de laadmodus waarbij een vast laadpunt via een stuurdraad met de auto afspreekt hoeveel stroom er geladen mag worden voordat en terwijl het laden loopt, en Type 2 is de stekkervorm die daarvoor in Europa de standaard is bij laden met wisselstroom.

Die communicatie is precies wat load balancing en slim laden mogelijk maakt, want zij stelt het laadpunt in staat de auto op elk moment terug te regelen zonder de laadsessie af te breken. Mode 2, de kabel met een tussendoos die in een gewoon stopcontact gaat, geeft de auto een vaste, lage stroomgrens door en kan niet vanuit de meterkast worden bijgeregeld, en is daarmee een noodoplossing onderweg en geen dagelijkse thuisoplossing. Type 2 gaat over wisselstroom: snelladen langs de snelweg gebeurt met gelijkstroom via een CCS-stekker, die op de Type 2-vorm voortbouwt met extra gelijkstroomcontacten, en dat is thuis geen optie omdat het een heel andere aansluiting op het net vraagt. Let bij de keuze van een paal nog op één praktisch punt: een laadpaal met een contactdoos vraagt dat je je eigen laadkabel meeneemt en aansluit, terwijl een paal met vaste kabel dat niet doet.

Laadpaal thuis

Zie ook: Laadpaal (wallbox), Load balancing en slim laden, V2H en V2G (bidirectioneel laden), Groepenkast en aardlekschakelaar

Ook gezocht als: Mode 3, Type 2, Mennekes, laadmodus, CCS, laadstekker

Load balancing en slim laden

Load balancing is het automatisch terugregelen van het laadvermogen van een laadpaal zodra de rest van de woning al veel stroom vraagt, zodat de hoofdzekering niet wordt overbelast, en slim laden is het verschuiven van het laadmoment naar uren met een lage prijs of met eigen zonnestroom.

Dynamische load balancing meet daarvoor doorlopend de stroom per fase in de meterkast, vaak via de P1-poort of een stroomsensor, en past de laadstroom continu aan; statische load balancing zet alleen een vaste bovengrens en kijkt niet naar wat het huis op dat moment werkelijk gebruikt. Dat onderscheid is de belangrijkste vraag in een laadofferte, want alleen de dynamische variant kan een verzwaring van je aansluiting overbodig maken, en dat zet een eenmalige investering tegenover een netbeheertarief dat elk jaar terugkomt. Slim laden op eigen zon stelt bovendien een voorwaarde die zelden in de folder staat: de auto moet overdag thuis staan, en voor wie ermee naar het werk rijdt is de winst er niet. Laden op de goedkope nachturen van een dynamisch contract werkt dan wel, en dat is een ander mechanisme dan laden op eigen opwek.

Laadpaal thuisElektrische auto en zonnepanelen thuis laden

Zie ook: Hoofdzekering, Laadpaal (wallbox), Slimme meter en terugdraaiende meter, Gelijktijdigheid en piekbelasting, Dynamisch energiecontract, Verzwaren van de aansluiting

Ook gezocht als: load balancing, lastverdeling, slim laden, smart charging, dynamic load balancing

V2H en V2G (bidirectioneel laden)vehicle-to-home en vehicle-to-grid

V2H (vehicle-to-home) en V2G (vehicle-to-grid) zijn vormen van bidirectioneel laden, waarbij de accu van een elektrische auto behalve laden ook kan ontladen naar respectievelijk de woning of het openbare net.

De aantrekkingskracht is duidelijk, want de accu in een elektrische auto is groter dan een gebruikelijke thuisbatterij, maar er moeten drie dingen tegelijk kloppen: de auto moet ontladen ondersteunen, de laadpaal moet bidirectioneel zijn, en bij V2G moeten je leverancier en je netbeheerder de teruggeleverde stroom kunnen verwerken en afrekenen. Daarbovenop staat de auto lang niet altijd thuis op het moment dat je huis de stroom nodig heeft, en dat is nu juist de avondpiek waarop veel mensen onderweg zijn. De catch die je zelf moet natrekken zit in de garantie: ontladen belast de accu net als rijden, en sommige autofabrikanten stellen voorwaarden aan bidirectioneel gebruik of sluiten het uit. Vraag dat schriftelijk na bij de fabrikant van je auto voordat je een bidirectionele paal koopt, want dat is het onderdeel dat het duurst is om achteraf verkeerd te hebben.

Laadpaal thuisElektrische auto en zonnepanelen thuis laden

Zie ook: Laadpaal (wallbox), Thuisbatterij, Laadcyclus en cyclusgarantie, Mode 3 laden en de Type 2 aansluiting, Salderingsregeling

Ook gezocht als: V2H, V2G, V2L, bidirectioneel laden, vehicle-to-grid, vehicle-to-home, terugleveren met de auto

Gelijktijdigheid en piekbelasting

Gelijktijdigheid is de mate waarin apparaten in een woning op hetzelfde moment stroom vragen, en de piekbelasting is het hoogste vermogen dat daardoor op enig moment door de aansluiting gaat.

Je aansluiting en je hoofdzekering zijn niet gedimensioneerd op de som van alles wat in huis staat, maar op een realistische gelijktijdigheid, en dat werkte zolang de zware verbruikers zelden samenvielen. Elektrificatie verandert precies die aanname, want koken op inductie, een warmtepomp die bijspringt op een koude avond en een auto die na thuiskomst gaat laden vallen graag op hetzelfde uur. De goedkoopste oplossing is bijna altijd spreiden in plaats van verzwaren: laden verplaatsen naar de nacht, een boiler buiten de avondpiek opwarmen, en load balancing de rest laten opvangen. Onthoud daarbij dat ook het net in de straat op gelijktijdigheid is berekend, dus wanneer een hele wijk tegelijk laadt, is niet jouw zekering het knelpunt maar de wijk, en dat heet netcongestie.

Laadpaal thuisWarmtepompen

Zie ook: Hoofdzekering, Aansluitwaarde, Load balancing en slim laden, Netcongestie, Capaciteitstarief, kW en kWh

Ook gezocht als: gelijktijdigheidsfactor, piekvermogen, piekbelasting, belastingpiek