Begrippen over installatie, techniek en onderhoud

Alle begrippen op deze pagina

Warmteverliesberekening

Een warmteverliesberekening is de berekening die per vertrek vaststelt hoeveel warmte een woning verliest bij de ontwerpbuitentemperatuur, dus bij de koude buitencondities waarop de installatie het nog moet redden, opgeteld uit het transmissieverlies door gevel, dak, vloer en ramen en het verlies door ventilatie en infiltratie.

De berekening werkt met de afmetingen van elk vertrek, de isolatiewaarde van elke constructie eromheen, de gewenste binnentemperatuur en de ventilatiehoeveelheid, en levert per vertrek een benodigd vermogen op. Dat getal doet twee dingen tegelijk: het bepaalt hoe zwaar de opwekker moet zijn en hoe groot elke radiator of vloerverwarmingsgroep moet zijn bij de aanvoertemperatuur die je wilt halen. Ontbreekt de berekening, dan wordt het vermogen geschat op woonoppervlak of bouwjaar, en zo’n vuistregel telt marge op marge, waardoor hij eerder te hoog dan te laag uitvalt. Laat hem maken voor de situatie na de isolatie die je toch al van plan bent, want anders koop je een installatie voor een woning die straks niet meer bestaat, en vraag de berekening op als bijlage bij de offerte in plaats van als gunst achteraf.

Is je woning geschikt voor een warmtepomp?Isolatie

Zie ook: Warmtevraag en warmteverlies, Vermogensbepaling en overdimensionering, Afgiftesysteem, Rc-waarde, Blowerdoortest

Ook gezocht als: warmteverliesberekening per vertrek, transmissieberekening, vermogensberekening, ISSO-berekening, warmtebehoefteberekening

Vermogensbepaling en overdimensionering

Vermogensbepaling is het kiezen van het thermisch vermogen van de opwekker op grond van de warmteverliesberekening, en overdimensionering is wat je overhoudt wanneer dat gekozen vermogen hoger ligt dan de woning ook op de koudste dag vraagt.

Een cv-ketel wordt toch al op de tapwatervraag gedimensioneerd, dus overcapaciteit is daar eerder regel dan fout; bij een warmtepomp kost zij rendement op elke dag van het jaar: het laagste vermogen dat het toestel kan leveren komt dan in voor- en najaar boven de warmtevraag uit, waarna de machine kort aan- en uitslaat in plaats van rustig door te draaien. De omgekeerde fout bestaat ook, want een te krap gekozen toestel laat het elektrische bijverwarmingselement de pieken opvangen, en juist daar verdwijnt het seizoensrendement waarvoor je betaald hebt. Let bij het lezen van een offerte op een prikkel die de verkoper niet zelf zal noemen: de ISDE-bijdrage voor een warmtepomp wordt berekend per kW thermisch vermogen, tot een in de regeling vastgelegd maximum, dus een zwaarder toestel kan een hogere subsidie opleveren terwijl het jouw installatie slechter maakt. Het bedrag per kW en dat maximum wijzigen periodiek, dus controleer de actuele bedragen bij RVO. Vraag daarom altijd het modulatiebereik op, dus het laagste vermogen dat het toestel kan leveren, en leg dat naast de warmteverliesberekening van jouw woning.

Kosten en ISDEIs je woning geschikt voor een warmtepomp?

Zie ook: Warmteverliesberekening, Moduleren en pendelen, SPF, Elektrisch bijverwarmingselement, ISDE

Ook gezocht als: dimensionering, overdimensioneren, te groot gekozen warmtepomp, thermisch vermogen, vermogen warmtepomp

Waterzijdig inregelen

Waterzijdig inregelen is het per radiator, per vloerverwarmingsgroep en per strang instellen van de waterhoeveelheid, zodat elk afgifte-element precies de doorstroming krijgt die hoort bij de warmte die het volgens de berekening moet afgeven.

Zonder inregelen kiest het water de weg van de minste weerstand: de radiator vlak bij de opwekker krijgt te veel, de slaapkamer achteraan blijft koud, en de gebruikelijke reactie daarop is de aanvoertemperatuur verhogen. Dat is precies de ingreep die een warmtepomp zich niet kan veroorloven, want elke graad extra aanvoertemperatuur kost rendement in het hele huis om één vertrek te repareren. Inregelen is handwerk aan inregelafsluiters en verdelers en het kost uren, waardoor het de post is die in een scherpe offerte stil verdwijnt: vraag het inregelrapport per element op als opleverstuk. Inregelen verdeelt alleen wat er is en kan een radiator die te klein is voor het vertrek niet groter maken.

Is je woning geschikt voor een warmtepomp?Bespaartips

Zie ook: Afgiftesysteem, Aanvoertemperatuur, Retourtemperatuur en delta-T, Circulatiepomp en pompenergie, Opleveringsdossier en installatieschema

Ook gezocht als: inregelen, hydraulisch inregelen, inregelrapport, debiet instellen, inregelafsluiter

Hydraulische ontkoppeling en open verdeler

Hydraulische ontkoppeling is het scheiden van de waterstroom door de opwekker en de waterstroom door het afgiftesysteem, meestal met een open verdeler of een kortsluitleiding, zodat beide circuits hun eigen debiet kunnen aanhouden.

De reden dat het bestaat: een warmtepomp heeft een minimale, vrij constante doorstroming nodig om te kunnen werken, terwijl het debiet door het afgiftesysteem juist daalt zodra thermostatische kranen of zonekleppen dichtgaan. Een ontkoppeling voorkomt dat de opwekker daardoor in storing valt. De prijs staat er direct naast: zodra de opwekker meer water rondpompt dan het afgiftesysteem afneemt, stroomt in een open verdeler warm aanvoerwater rechtstreeks door naar de retour, en die hogere retourtemperatuur verlaagt het rendement van een warmtepomp. Staat er een open verdeler in je offerte, vraag dan welk probleem hij oplost en wat hij met de retourtemperatuur doet, want een goed ingeregelde installatie met voldoende waterinhoud is vaak beter af zonder.

Warmtepompen

Zie ook: Retourtemperatuur en delta-T, Buffervat, Circulatiepomp en pompenergie, Waterzijdig inregelen, Zoneregeling en thermostatische radiatorkranen

Ook gezocht als: open verdeler, kortsluitleiding, evenwichtsfles, hydraulisch ontkoppelen, lage weerstandsverdeler

Cascade-opstelling

Een cascade-opstelling is het schakelen van meerdere kleinere warmteopwekkers op één installatie, waarbij een gemeenschappelijke regeling bepaalt hoeveel toestellen er op dat moment draaien en dus welk vermogen het geheel levert.

Het effect is een breder regelbereik dan één groot toestel haalt: in het voor- en najaar draait er één machine op laag vermogen, op de koudste dag draaien ze samen. Daarmee is het de gebruikelijke oplossing waar de warmtevraag over het jaar sterk uiteenloopt, zoals in een appartementengebouw of een VvE met een collectieve installatie. Daar staat complexiteit tegenover: meer toestellen betekent meer onderhoudsbeurten, meer opstelruimte, meer geluidsbronnen en een regeling die de draaiuren over de toestellen moet verdelen om ze gelijkmatig te laten slijten. Voor een gewone eengezinswoning is een goed gedimensioneerd, modulerend toestel bijna altijd eenvoudiger en goedkoper dan twee kleine.

Appartement met VvE verduurzamenWarmtepompen

Zie ook: Moduleren en pendelen, Vermogensbepaling en overdimensionering, Hydraulische ontkoppeling en open verdeler, Onderhoudsbeurt en onderhoudscontract

Ook gezocht als: cascade, cascadeschakeling, meerdere warmtepompen, collectieve opstelling

Circulatiepomp en pompenergie

De circulatiepomp is de pomp die het water door het cv-circuit rondstuwt, en pompenergie is de elektriciteit die zij daarvoor gebruikt, die meetelt in het praktijkrendement van de installatie.

De pomp werkt tegen de weerstand van leidingen, kranen, filters en warmtewisselaars in, dus krappe leidingen of een vervuild filter laten hem harder werken voor dezelfde hoeveelheid warmte. Een toerengeregelde pomp brengt zijn toerental omlaag zodra kranen dichtgaan, een pomp op een vaste stand doet dat niet en draait dan onnodig zwaar door. Bij een warmtepomp telt dat dubbel, omdat de pompenergie binnen de systeemgrens van het praktijkrendement valt: stroom die de pomp gebruikt gaat rechtstreeks van je SPF af, terwijl het COP-cijfer in de folder onder gestandaardiseerde testcondities is bepaald en dus niets zegt over jouw leidingnet. Vraag daarom of de pomp toerengeregeld is en op welke regelstand hij staat, en bedenk dat een pomp die een hele zomer stilstaat kan vastlopen, wat de reden is dat veel regelingen periodiek even aanslaan.

WarmtepompenBespaartips

Zie ook: SPF, Waterzijdig inregelen, Vuilafscheider en magnetietfilter, Hydraulische ontkoppeling en open verdeler

Ook gezocht als: cv-pomp, pompvermogen, toerengeregelde pomp, hoogrendementspomp, opvoerhoogte

Expansievat en systeemdruk

Het expansievat is een gesloten vat met een gasblaas achter een membraan dat de uitzetting van het cv-water opvangt wanneer dat opwarmt, en de systeemdruk is de waterdruk in de installatie die daardoor binnen het werkgebied van de opwekker blijft.

Water zet uit als het warm wordt, en zonder opvangvat zou de druk oplopen tot het overstortventiel opent en er water verdwijnt, waarna dezelfde installatie koud juist te weinig druk heeft. Een vat dat zijn voordruk kwijt is of een gescheurd membraan heeft, herken je aan een druk die tussen koud en warm hard heen en weer springt en aan de noodzaak om steeds bij te vullen. Telkens bijvullen is geen onderhoud maar een symptoom, en elke liter vers water brengt zuurstof en kalk mee die corrosie en slibvorming versnellen. Het vat moet passen bij de waterinhoud van de installatie, dus een buffervat of een vloerverwarmingscircuit erbij kan een groter of extra vat vragen, en dat hoort in de offerte te staan.

WarmtepompenBespaartips

Zie ook: Ontluchten en bijvullen, Buffervat, Vuilafscheider en magnetietfilter, Spoelen van de cv-installatie

Ook gezocht als: expansievat, voordruk, waterdruk cv, overstortventiel, drukverlies cv

Ontluchten en bijvullen

Ontluchten is het verwijderen van lucht uit een watervoerende verwarmingsinstallatie via de ontluchters op radiatoren en in de installatie, en bijvullen is het aanvullen van water tot de systeemdruk weer in het voorgeschreven werkgebied ligt.

Lucht in het systeem herken je aan radiatoren die vanboven koud blijven, aan een klotsend of ruisend geluid en aan een circulatiepomp die lucht verplaatst in plaats van water, en ontluchten lost dat op. Structureel dalende druk lost het niet op, want dan is er een lek of een defect expansievat, en doorgaan met bijvullen betekent dan alleen dat je vers zuurstofrijk water blijft toevoeren waar staal van gaat roesten. Twee dingen die bij moderne installaties misgaan en bij een cv-ketel niet speelden: controleer na het ontluchten of de doorstroming weer op peil is, omdat een warmtepomp bij te weinig debiet zichzelf uitschakelt, en vul een circuit met een glycolmengsel nooit bij met kraanwater, omdat je daarmee de vorstbeveiliging verdunt zonder dat je het ziet.

Bespaartips

Zie ook: Expansievat en systeemdruk, Vuilafscheider en magnetietfilter, Vorstbeveiliging, Circulatiepomp en pompenergie

Ook gezocht als: ontluchten, radiator ontluchten, cv bijvullen, waterdruk bijvullen, lucht in de cv

Vuilafscheider en magnetietfilter

Een vuilafscheider is een filter in de retourleiding dat losgekomen deeltjes uit het cv-water haalt voordat zij de opwekker bereiken, en een magnetietfilter doet dat met een magneet, speciaal voor het ijzeroxide dat ontstaat wanneer stalen onderdelen in het systeem corroderen.

Magnetiet is fijn, zwart en magnetisch slib dat neerslaat in warmtewisselaars en in de pomp, waar het de doorstroming vernauwt en de warmteoverdracht verslechtert. De warmtewisselaar van een warmtepomp heeft nauwere kanalen dan de ketel die hij vervangt, dus dezelfde hoeveelheid vuil geeft daar eerder klachten: minder afgifte bij dezelfde aanvoertemperatuur, en uiteindelijk een storing op de doorstroming. Een filter hoort in de retour te zitten, vlak voor de opwekker, met afsluiters eromheen zodat hij te reinigen is zonder de installatie af te tappen. Een filter werkt alleen als iemand hem leegmaakt, dus het legen hoort expliciet in de onderhoudsbeurt te staan.

Warmtepompen

Zie ook: Spoelen van de cv-installatie, Onderhoudsbeurt en onderhoudscontract, Circulatiepomp en pompenergie, Ontluchten en bijvullen

Ook gezocht als: magneetfilter, magnetietfilter, slibafscheider, cv-filter, vuilvanger

Spoelen van de cv-installatie

Spoelen is het doorspoelen van een bestaande verwarmingsinstallatie om slib, magnetiet en montagevuil te verwijderen voordat er een nieuwe opwekker op wordt aangesloten, eventueel met een reinigingsmiddel en gevolgd door het toevoegen van een corrosieremmer.

Een radiatorcircuit dat jaren met een cv-ketel heeft gedraaid bevat slib, en dat slib blijft in het systeem zitten wanneer alleen de opwekker wordt vervangen. Omdat een warmtepomp nauwere kanalen heeft dan de ketel die eruit gaat, komt het vuil daarna precies terecht op de plek waar het de meeste schade doet. Spoelen kost uren en is daarmee een van de posten die het verschil maken tussen een goedkope en een complete offerte, terwijl het ontbreken ervan zich pas maanden later meldt als teruglopende afgifte of een storing. Vraag dus of spoelen in de prijs zit, welke methode wordt gebruikt en of er daarna een vuilafscheider komt, en verwacht er niet meer van dan het is: spoelen verwijdert vuil en repareert geen te kleine radiatoren of een lekkend systeem.

Is je woning geschikt voor een warmtepomp?Cv-ketel kapot, wat nu?

Zie ook: Vuilafscheider en magnetietfilter, Afgiftesysteem, Waterzijdig inregelen, Onderhoudsbeurt en onderhoudscontract

Ook gezocht als: cv spoelen, systeem spoelen, chemisch reinigen cv, slib verwijderen, corrosieremmer

Geluidsdruk, geluidsvermogen en de perceelgrens

Het geluidsvermogenniveau is de hoeveelheid geluid die een buitenunit zelf voortbrengt, los van zijn omgeving, terwijl de geluidsdruk in dB(A) is wat daarvan op een bepaalde plek en afstand overblijft, en het is die geluidsdruk op de perceelgrens waar de wettelijke eis over gaat.

De wettelijke grens is concreet: een buiten opgestelde installatie voor warmte- of koudeopwekking mag op de perceelgrens van een naburige woning in de avond en nacht niet meer dan 40 dB(A) veroorzaken, een norm uit het Besluit bouwwerken leefomgeving waarvan de precieze eis per situatie verschilt. De verkoopfolder noemt bijna altijd een geluidsdruk op een gekozen afstand en in een gekozen stand, en daarmee kun je die toets niet doen: alleen met het geluidsvermogenniveau uit de datasheet, de afstand tot de erfgrens en de reflecterende vlakken eromheen valt vooraf te berekenen wat er op die grens terechtkomt. De schaal is bovendien logaritmisch en A-gewogen, dus twee even luide bronnen naast elkaar leveren geen dubbel zo hoog getal op. Let op wat een nachtstand precies doet, want een toestel dat stiller wordt door zijn ventilator en compressor terug te regelen levert op dat moment ook minder warmte, en dat is juist op koude nachten.

Geluid en plaatsing van de buitenunitAirco

Zie ook: Buitenunit en binnenunit, Trillingsdemping en opstelplaats, Monoblock en split, Condensafvoer van de buitenunit

Ook gezocht als: dB(A), decibel, geluidsvermogenniveau, geluidsnorm buitenunit, geluidseis warmtepomp, nachtstand

Trillingsdemping en opstelplaats

Trillingsdemping is het onderbreken van de weg waarlangs de trillingen van compressor en ventilator zich als contactgeluid door de bouwconstructie voortplanten, met dempers onder of achter de unit, flexibele leidingverbindingen en een opstelling die niet star aan de gevel hangt.

Contactgeluid is de meest voorkomende bron van klachten en het staat op geen enkele datasheet, want de gemeten geluidsdruk gaat over geluid door de lucht. Een unit die in de tuin nauwelijks hoorbaar is, kan als een lage bromtoon in een slaapkamer terechtkomen zodra hij op beugels tegen de gevel is gemonteerd, omdat de muur de trilling doorgeeft en binnen weer uitstraalt. Dezelfde logica geldt voor de plek: een opstelling in een nauwe hoek tussen twee muren kaatst het geluid terug en maakt het op de erfgrens hoger dan het toestel op zichzelf is. De goedkoopste plek voor de installateur is de kortste leidingweg naar binnen, en dat is zelden de beste plek voor de buren of voor je eigen slaapkamer, dus weeg die twee belangen voordat de beugels aan de muur zitten.

Geluid en plaatsing van de buitenunit

Zie ook: Geluidsdruk, geluidsvermogen en de perceelgrens, Buitenunit en binnenunit, Condensafvoer van de buitenunit, Monoblock en split

Ook gezocht als: trillingsdempers, contactgeluid, antivibratie, opstelplaats buitenunit, wandbeugel warmtepomp

Condensafvoer van de buitenunit

De condensafvoer is de voorziening die het water afvoert dat op de verdamper van een buitenunit neerslaat wanneer die kouder is dan het dauwpunt van de buitenlucht, plus het smeltwater dat bij elke ontdooicyclus vrijkomt.

Een luchtwarmtepomp produceert in het stookseizoen water, en hoeveel dat is hangt af van de vochtigheid van de buitenlucht en van het aantal draaiuren. Waar dat water heen gaat is een ontwerpkeuze en geen detail: loopt het over een pad, een oprit of een terras, dan vriest het daar bij vorst vast tot een ijsvlak, en blijft het onder de unit staan, dan kan de bodemplaat dichtvriezen zodat het volgende smeltwater niet meer weg kan. Gebruikelijke oplossingen zijn een grindbed onder de unit, een afvoer naar een vorstvrije bestemming en bij veel toestellen een verwarmde bodemplaat. Vraag bij de plaatsing dus expliciet waar het condenswater naartoe gaat en of die route ook bij aanhoudende vorst blijft werken, want dat is precies wanneer je hem nodig hebt.

Geluid en plaatsing van de buitenunit

Zie ook: Ontdooicyclus, Buitenunit en binnenunit, Vorstbeveiliging, Trillingsdemping en opstelplaats

Ook gezocht als: condenswater, smeltwater buitenunit, condensbak, bodemplaatverwarming, grindbed

Vorstbeveiliging

Vorstbeveiliging is het geheel aan maatregelen dat voorkomt dat water in een installatie bevriest en leidingen of warmtewisselaars doet scheuren, van een automatische vorstfunctie in de regeling tot een glycolmengsel in het circuit of verwarmingslint om de leidingen.

Het risico zit vooral bij een monoblock warmtepomp en bij een zonneboiler, omdat daar watervoerende leidingen of collectoren buiten hangen: zolang het water beweegt of het toestel bijverwarmt gebeurt er niets, maar stilstaand water in een koude leiding bevriest. Een vorstfunctie in de regeling houdt de pomp draaiend of schakelt kort de opwekker bij en werkt dus alleen zolang er stroom en werkende apparatuur is, wat de vraag oproept wat er gebeurt bij een stroomstoring of wanneer je de installatie in de winter uitzet omdat je weg bent. Een glycolmengsel haalt dat risico weg, en de rekening staat er direct naast: glycol neemt warmte minder goed op en is stroperiger, dus de pomp werkt zwaarder en er gaat rendement af, en het mengsel veroudert en moet periodiek worden gecontroleerd. Laat bij oplevering vastleggen welke variant er in jouw installatie zit, want dat bepaalt of je ooit met kraanwater mag bijvullen.

WarmtepompenZonneboilers

Zie ook: Monoblock en split, Condensafvoer van de buitenunit, Ontluchten en bijvullen, Zonneboiler, Stagnatie bij een zonneboiler

Ook gezocht als: vorstvrij, glycol, antivries cv, vorstfunctie, verwarmingslint

Kamerthermostaat en modulerende regeling

De kamerthermostaat meet de temperatuur in de ruimte waar hij hangt en vraagt de opwekker om warmte, en een modulerende regeling doet dat niet met een aan-uitsignaal maar met een gevraagd vermogen of een gevraagde aanvoertemperatuur, zodat het toestel zijn vermogen kan aanpassen in plaats van te stoppen.

Een aan-uitthermostaat dwingt de opwekker om op een vast vermogen te draaien en daarna helemaal uit te gaan, terwijl een modulerende verbinding, bijvoorbeeld via OpenTherm of een fabrikantseigen protocol, hem laat meebewegen met de warmtevraag. Voor een warmtepomp is dat het verschil tussen rustig doordraaien en kort achter elkaar aanslaan. Let daarbij op een slimme thermostaat die wel modulerend kan werken maar met aan-uitcontacten is aangesloten of niet is geconfigureerd, want dan gedraagt het toestel zich alsof er een simpele schakelaar aan hangt. Bij een warmtepomp met een weersafhankelijke regeling is de kamerthermostaat bovendien een correctie en niet de hoofdregelaar, en een diepe nachtverlaging vraagt daar 's ochtends een hogere aanvoertemperatuur om de woning weer op te stoken, precies de conditie waarin het rendement het laagst is, dus of zij per saldo bespaart hangt af van hoe snel jouw woning afkoelt en hoeveel de aanvoertemperatuur omhoog moet. Hang hem niet boven een radiator, niet in de tocht en niet in de enige kamer met een haard.

BespaartipsWarmtepompen

Zie ook: Stooklijn en weersafhankelijke regeling, Moduleren en pendelen, Zoneregeling en thermostatische radiatorkranen, Aanvoertemperatuur

Ook gezocht als: thermostaat, slimme thermostaat, OpenTherm, aan-uitthermostaat, modulerende thermostaat

Zoneregeling en thermostatische radiatorkranen

Zoneregeling is het per zone of per vertrek regelen van de warmteafgifte met eigen thermostaten en gestuurde afsluiters, en een thermostatische radiatorkraan is de mechanische variant daarvan: een kraan die de doorstroming door één radiator terugregelt zodra de ingestelde ruimtetemperatuur is bereikt.

Beide zorgen ervoor dat een vertrek dat warm genoeg is geen warmte meer opneemt, en de besparing komt voort uit het temperatuurverschil dat je daarmee tussen de ruimtes laat ontstaan. Bij een warmtepomp zit daar een addertje dat bij een cv-ketel niet speelde: gaan er veel kranen tegelijk dicht, dan zakt de doorstroming onder het minimum dat de machine nodig heeft, met een storing of een noodgedwongen buffervat tot gevolg. Daarom hoort in het vertrek waar de leidende thermostaat hangt de kraan open te blijven staan, en hoort de installateur te vertellen hoe hij de minimale doorstroming borgt. Weeg de investering ook naar systeem: in een slecht geïsoleerde woning met hoge aanvoertemperaturen valt er tussen de vertrekken veel temperatuurverschil te maken, terwijl in een goed geïsoleerde woning met vloerverwarming de ruimtes elkaar toch al volgen en je vooral complexiteit koopt.

BespaartipsIsolatie

Zie ook: Kamerthermostaat en modulerende regeling, Waterzijdig inregelen, Hydraulische ontkoppeling en open verdeler, Afgiftesysteem

Ook gezocht als: thermostatische radiatorkraan, radiatorknop, zoneklep, slimme radiatorknoppen, per kamer verwarmen

Meterkast en de aansluiting van zonnepanelen

De PV-aansluiting is het punt waar de omvormer van een zonnestroominstallatie op de huisinstallatie wordt aangesloten, in de regel via een eigen groep in de groepenkast met een eigen beveiliging en een werkschakelaar waarmee de installatie spanningsloos te maken is.

De omvormer voert zijn stroom in op de fase of fasen waarop die groep is aangesloten, en daarmee duwt hij de spanning op dat punt omhoog. Loopt de spanning aan de klemmen van de omvormer boven de grens die de norm toestaat, dan schakelt hij zichzelf uit om het net te beschermen, en dat gebeurt precies op de zonnigste uren waarop je de meeste opbrengst verwachtte. Wat daaraan bijdraagt is deels je eigen installatie: de lengte en de doorsnede van de kabel tussen omvormer en meterkast, en of de installatie op één fase of over drie fasen invoert. Dat is een klacht die installateur en netbeheerder graag naar elkaar doorschuiven, dus laat de kabelroute en de aderdoorsnede vooraf in de offerte vastleggen en vraag of het vermogen over meerdere fasen kan worden verdeeld.

Zonnepanelen voor je woning

Zie ook: Groepenkast en aardlekschakelaar, Eenfase- en driefaseaansluiting, String-omvormer, Terugleveren, Slimme meter en terugdraaiende meter

Ook gezocht als: omvormeraansluiting, PV-groep, werkschakelaar, aansluiting zonnepanelen, netspanning te hoog

Montagesysteem en dakhaken

Het montagesysteem is het geheel van dakhaken of bevestigingen, rails en klemmen dat zonnepanelen met de dakconstructie verbindt, waarbij de dakhaak de schakel is die onder de dakpannen doorgrijpt naar de gording of het dakbeschot.

De krachten lopen van paneel via klem en rail naar de haak en van daar naar de constructie, en op een schuin dak is windzuiging langs randen en nok maatgevend, niet het eigen gewicht van de panelen. Het aantal haken en hun plaats volgt daarom uit een berekening voor jouw dak en windgebied, en niet uit een vast raster dat overal hetzelfde is. Twee gebreken komen na een snelle montage het vaakst terug: een haak die alleen op het dakbeschot draagt in plaats van op de gording, en een dakpan die met een slijptol is vrijgemaakt zonder passende opvulling of vervangende pan, waarna er water langs loopt bij slagregen. Vraag dus op welke constructiedelen wordt bevestigd, welk materiaal wordt gebruikt, en spreek af wie de pannen vervangt die tijdens het werk breken.

Zonnepanelen voor je woning

Zie ook: Dakbelasting en ballast, Opdak- en indakmontage, Dakdoorvoer en waterdichting, Garantie op materiaal en garantie op arbeid

Ook gezocht als: dakhaak, montagerails, paneelklem, bevestigingssysteem, panhaak

Dakdoorvoer en waterdichting

Een dakdoorvoer is de plek waar kabels of leidingen door het waterkerende vlak van het dak gaan, en de waterdichting is de afwerking die dat gat blijvend dicht houdt, met een doorvoerpan op een pannendak of een in de dakbedekking verwerkte manchet op een plat dak.

Elke doorvoer is een onderbreking van de laag die je woning droog houdt, en op een plat dak moet die manchet worden ingebrand of gelast door iemand die dakwerk beheerst, wat een ander vak is dan panelen leggen of kabels trekken. Daar zit de reden dat lekkage rond een doorvoer zo vaak tussen partijen in blijft hangen: de fabrikant dekt het paneel en de omvormer, en het dak is van niemand tenzij je vooraf hebt vastgelegd wie de waterdichtheid garandeert en voor hoelang. Controleer bovendien of er nog een lopende dakgarantie is, want die kan vervallen zodra een andere partij in de dakbedekking snijdt, en dat is een dure ontdekking achteraf. Laat de route van de kabels in de offerte tekenen, zodat het aantal doorvoeren een keuze is en geen verrassing.

Zonnepanelen voor je woningIsolatie

Zie ook: Montagesysteem en dakhaken, Opdak- en indakmontage, Garantie op materiaal en garantie op arbeid, Dakisolatie aan de binnenzijde

Ook gezocht als: doorvoerpan, kabeldoorvoer dak, manchet, daklek zonnepanelen, waterdichtheid dak

Onderhoudsbeurt en onderhoudscontract

Een onderhoudsbeurt is de periodieke controle en reiniging van een installatie door een monteur, en een onderhoudscontract is de overeenkomst die vastlegt welke handelingen daarbij horen, met welke tussenpoos ze plaatsvinden en wat er wel en niet onder valt.

Wat er gebeurt verschilt sterk per toestel: bij een cv-ketel gaat het vooral om verbranding, afvoer en waterzijdige controle, bij een warmtepomp om filters, waterdruk, doorstroming, de vuilafscheider, de condensafvoer en het uitlezen van de regeling. Dat laatste is het waardevolste deel en wordt het vaakst overgeslagen, want in de storingshistorie en de draaiuren zie je wat een visuele controle nooit toont: een stooklijn die te hoog staat, een toestel dat pendelt of een elektrisch bijverwarmingselement dat vaker bijspringt dan de bedoeling was. Let er bij het contract op dat onderhoud iets anders is dan storingsdekking, omdat veel contracten de beurt dekken en bij een storing alsnog voorrijkosten, arbeid en onderdelen in rekening brengen. Vraag om de handelingenlijst en om wat is uitgesloten, en bewaar de rapporten, omdat fabrikanten hun garantietermijn regelmatig koppelen aan aantoonbaar uitgevoerd onderhoud.

Installateur zelf controlerenWarmtepompen

Zie ook: Storingsdienst en responstijd, Vuilafscheider en magnetietfilter, Garantie op materiaal en garantie op arbeid, Lekdichtheidscontrole van een koudemiddelcircuit, Opleveringsdossier en installatieschema

Ook gezocht als: onderhoud, onderhoudscontract, servicebeurt, jaarlijks onderhoud, onderhoudsabonnement

Storingsdienst en responstijd

Een storingsdienst is de bereikbaarheid waarmee een installateur op een defect reageert, en de responstijd is de termijn die hij toezegt tussen jouw melding en zijn komst, wat iets anders is dan de termijn waarbinnen het defect verholpen is.

Die twee termijnen lopen uiteen zodra er een onderdeel besteld moet worden, dus een toezegging dat er snel iemand langskomt zegt weinig over een compressor die uit een magazijn in het buitenland moet komen. Voor een woning die volledig elektrisch verwarmt is dat verschil in januari geen detail, en dat maakt de bruikbare vragen concreet: is de dienst buiten kantooruren bereikbaar, wat kost dat, en is er een noodvoorziening waarmee de woning warm blijft terwijl het onderdeel onderweg is. Vraag ook naar de beschikbaarheid van onderdelen voor dat specifieke merk, want een scherp geprijsd toestel van een leverancier zonder Nederlandse servicestructuur wordt duur op de dag dat het stukgaat. Wij brengen je met niemand in contact: dit zijn vragen die je zelf aan een installateur stelt, en het antwoord hoort op papier in de offerte te staan.

Installateur zelf controleren

Zie ook: Onderhoudsbeurt en onderhoudscontract, Garantie op materiaal en garantie op arbeid, Elektrisch bijverwarmingselement

Ook gezocht als: storingsdekking, responstijd, storingsdienst buiten kantooruren, voorrijkosten, servicedienst

Garantie op materiaal en garantie op arbeid

Garantie op materiaal dekt het onderdeel zelf en komt van de fabrikant, terwijl garantie op arbeid het werk dekt dat nodig is om dat onderdeel te vervangen, inclusief voorrijden, uren en eventueel hijs- of steigerwerk, en die komt van de installateur.

Het verschil merk je pas bij een defect: de fabrikant stuurt een nieuwe compressor of omvormer, en wie de uren, de steiger of de kraan betaalt staat uitsluitend in jouw contract met de installateur. Fabrikanten verbinden hun termijn bovendien vaak aan de voorwaarde dat de installatie volgens hun voorschriften is uitgevoerd en onderhouden, wat het opleveringsdossier en de onderhoudsrapporten van papierwerk tot bewijsmateriaal maakt. Weeg een garantietermijn daarom samen met de partij die hem afgeeft, want een lange termijn van een jong bedrijf is niet vanzelf meer waard dan een kortere van een bedrijf dat er straks nog is. Vraag beide termijnen apart op papier, inclusief wat er geldt wanneer de installateur ophoudt te bestaan.

Installateur zelf controlerenZonnepanelen voor je woning

Zie ook: Productgarantie en installatiegarantie, Onderhoudsbeurt en onderhoudscontract, Opleveringsdossier en installatieschema, Storingsdienst en responstijd

Ook gezocht als: fabrieksgarantie, arbeidsgarantie, garantievoorwaarden, materiaalgarantie, garantie installateur

Opleveringsdossier en installatieschema

Het opleveringsdossier is het pakket dat je bij de oplevering van een installatie hoort te krijgen, met het installatieschema, de warmteverliesberekening, de inregelgegevens, de ingestelde regelparameters, de handleidingen, de garantiebewijzen en de gegevens van de geplaatste toestellen.

Het dossier is de enige manier om achteraf te controleren of er is uitgevoerd wat er is aangeboden, en het is wat een volgende monteur nodig heeft om te werken aan een systeem dat hij niet zelf heeft gebouwd. Vraag om het schema zoals het er werkelijk ligt en niet om de principetekening uit de folder, om de ingestelde stooklijn, om de inregelwaarden per afgifte-element en om het type koudemiddel met de gevulde hoeveelheid, want die twee samen bepalen of er een periodieke lekdichtheidscontrole op je installatie verplicht is. Maak het een leveringsvoorwaarde in plaats van een verzoek achteraf, want dit is het onderdeel dat het vaakst ontbreekt en het moeilijkst alsnog te krijgen is zodra de eindfactuur betaald is.

Installateur zelf controleren

Zie ook: Waterzijdig inregelen, Warmteverliesberekening, Lekdichtheidscontrole van een koudemiddelcircuit, Garantie op materiaal en garantie op arbeid, Stooklijn en weersafhankelijke regeling

Ook gezocht als: opleverdossier, installatieschema, principeschema, oplevering, logboek installatie

Airco-inspectie en de EPBD-keuringsplichtEnergy Performance of Buildings Directive

De EPBD-keuringsplicht is de wettelijke verplichting om airconditioningsystemen en gecombineerde airconditioning- en ventilatiesystemen boven een in de regelgeving vastgelegde grens voor het nominale koelvermogen periodiek te laten keuren door een gediplomeerde inspecteur, die beoordeelt of het systeem doelmatig werkt en of het past bij de koelbehoefte van het gebouw.

De inspecteur kijkt naar de instellingen, de onderhoudstoestand, het rendement en de dimensionering ten opzichte van wat het gebouw werkelijk nodig heeft, en legt zijn bevindingen en aanbevelingen vast in een rapport. De plicht is geschreven voor systemen met een aanzienlijk koelvermogen, dus zij raakt vooral grotere en collectieve installaties en zelden een enkele split-unit in een woonkamer, wat betekent dat een aangeboden verplichte keuring voor één airco thuis een vraag verdient in plaats van een handtekening. Welke grens en welke tussenpoos precies gelden staat in regelgeving die wijzigt, dus controleer de actuele eis bij de Rijksoverheid voordat je een keuring inplant of juist overslaat. Houd de drie verplichtingen uit elkaar, want de EPBD-keuring gaat over doelmatig functioneren, de lekdichtheidscontrole over het koudemiddel en een onderhoudsbeurt over geen van beide.

AircoAppartement met VvE verduurzamen

Zie ook: Lekdichtheidscontrole van een koudemiddelcircuit, Koudemiddel en GWP, Lucht-lucht warmtepomp, Onderhoudsbeurt en onderhoudscontract

Ook gezocht als: EPBD-keuring, aircokeuring, airconditioningkeuring, keuringsplicht airco, EPBD

Lekdichtheidscontrole van een koudemiddelcircuit

Een lekdichtheidscontrole is het periodiek controleren van een koudemiddelcircuit op lekkage door een gecertificeerde monteur, verplicht voor installaties met gefluoreerde koudemiddelen vanaf een hoeveelheid die in CO2-equivalent wordt uitgedrukt, met vastlegging van de bevindingen in een logboek.

Een koudemiddelcircuit is gesloten, dus koudemiddel dat verdwijnt is per definitie weggelekt, en dat merk je zelden aan een foutmelding. Wat je wel merkt is dat het toestel minder warmte levert terwijl de compressor even hard doorwerkt, waardoor het verlies eerst op je stroomrekening verschijnt en pas veel later als storing. Of de controleplicht op jouw toestel rust hangt af van het koudemiddel en van de gevulde hoeveelheid, en die staan allebei op het typeplaatje en horen in je opleveringsdossier: toestellen met een natuurlijk koudemiddel zoals propaan vallen buiten de F-gassenregels, wat een van de redenen is dat fabrikanten erop overstappen. Werken aan een circuit met een F-gas mag alleen een monteur met een geldig F-gassencertificaat, en zowel dat certificaat als de certificering van het bedrijf kun je zelf in de openbare registers nakijken voordat je iemand binnenlaat.

Installateur zelf controlerenAirco

Zie ook: Koudemiddel en GWP, Monoblock en split, Airco-inspectie en de EPBD-keuringsplicht, Opleveringsdossier en installatieschema, Onderhoudsbeurt en onderhoudscontract

Ook gezocht als: lekcontrole, F-gassencontrole, F-gassencertificaat, koudemiddellogboek, lekdichtheid