Energierekening · Netbeheerkosten
Netbeheerkosten en het capaciteitstarief
Een vaste post op je nota van een bedrijf waar je geen contract mee hebt gesloten. Wie de netbeheerder is, waarom het tarief aan je aansluiting hangt en niet aan je verbruik, en wanneer verzwaren blijvend meer kost.
- Onderhouden door
- de redactie van ThuisBesparen.nl
- Laatst herzien in
Het korte antwoord
Netbeheerkosten zijn de vaste kosten voor het transport en onderhoud van je aansluiting. Het tarief is van de regionale netbeheerder in wiens gebied je woont; je betaalt het via je energieleverancier, die het op je energierekening zet. Voor kleinverbruikers zijn ze een capaciteitstarief: het bedrag hangt af van de capaciteit van je aansluiting, uitgedrukt in het aantal fasen maal de ampère per fase, en niet van het aantal kilowattuur dat je afneemt. Je kunt niet van netbeheerder wisselen, want die is regionaal gebonden, en de tarieven staan onder toezicht van de ACM.
Wie de netbeheerder is, en waarom je niet kunt kiezen
Nederland is verdeeld in regio’s, en per regio ligt het elektriciteits- en gasnet bij één netbeheerder: Liander, Stedin, Enexis of een van de kleinere regionale beheerders. Je adres bepaalt wie dat is, niet je voorkeur. Dat is een bewuste keuze in de energiewetgeving: het net is een natuurlijk monopolie, en concurrentie zit daarom niet in wie het net beheert, maar in wie je stroom en gas levert. Je energieleverancier kies en wissel je vrij, je netbeheerder niet. De tarieven die de netbeheerder in rekening mag brengen, staan onder toezicht van de ACM, die ze jaarlijks beoordeelt en maximeert.
Capaciteitstarief: het tarief hangt aan je aansluiting
Kleinverbruikaansluitingen zijn ingedeeld in tariefcategorieën naar aansluitwaarde: het aantal fasen maal de stroomsterkte per fase in ampère, zoals 3x25A. Binnen jouw categorie betaal je hetzelfde bedrag, of je nu veel of weinig stroom afneemt: minder verbruiken verlaagt je leveringskosten en je energiebelasting, maar niet dit deel van je rekening. Tot en met 3x25A kost een aansluiting per maand hetzelfde, dus van één fase naar 3x25A verandert dit bedrag niet; ga je daarboven, bijvoorbeeld naar 3x35A, dan betaal je voortaan elk jaar meer. Omgekeerd scheelt verkleinen van 3x35A naar 3x25A volgens ACM ConsuWijzer bijvoorbeeld ongeveer € 1.400 per jaar; wat het bij jou scheelt, vertelt je leverancier of netbeheerder.
Wat er nog meer op de nota staat
Naast het capaciteitstarief kunnen deze posten meelopen op dezelfde jaarnota.
| Post | Uitleg |
|---|---|
| Netbeheerkosten (capaciteitstarief) | Vast bedrag naar aansluitwaarde, vastgesteld door je regionale netbeheerder onder toezicht van de ACM en via je leverancier in rekening gebracht. |
| Vastrecht van je leverancier | Vast bedrag per periode dat je leverancier los van je verbruik in rekening brengt, staat op dezelfde nota als je leveringstarief. |
| Meterhuur | Kan bij oudere contracten nog als aparte regel voorkomen; bij een slimme meter zit dit doorgaans in de netbeheerkosten verwerkt. Kijk op je eigen nota of je deze regel apart terugvindt. |
De rekensom bij verzwaren
Verzwaren kost eenmalig het aansluitwerk zelf; kom je boven 3x25A uit, dan betaal je daarna ook structureel meer per jaar, omdat je in een duurdere tariefcategorie terechtkomt. Wie verzwaart voor een laadpaal moet die jaarlijkse post meenemen in de vergelijking met alternatieven zoals slim laden of load balancing, die het bestaande vermogen slimmer verdelen in plaats van meer capaciteit te kopen. Hier zit ook de scheve kant van zuinig zijn: wie weinig afneemt, betaalt binnen zijn categorie dezelfde vaste post als de buurman die veel afneemt, want deze post beloont een lichte aansluiting, niet een laag verbruik.
Vanaf 2029 mogelijk een nettarief naar verbruik en tijdstip
De ACM wil vanaf 1 januari 2029 volume- en tijdsafhankelijke transporttarieven invoeren voor huishoudens en bedrijven met een kleine aansluiting: ongeveer een derde van het nettarief blijft vast, ongeveer twee derde gaat afhangen van hoeveel stroom je gebruikt en wanneer. Het is een ontwerpbesluit; het definitieve besluit neemt de ACM begin 2027. Tot een nieuw tarief ingaat, geldt het capaciteitstarief zoals hierboven beschreven.
Waar je jouw tarief vindt
Het bedrag voor je eigen situatie staat op je energienota, apart van de leveringskosten, en op de tarievenpagina van je eigen netbeheerder. Toon nooit een landelijk gemiddelde als feit: de tarieven verschillen per netbeheerder en worden jaarlijks opnieuw vastgesteld. Zoek je regio op en lees het bedrag bij de bron van je eigen netbeheerder, niet bij een vergelijkingssite. De begrippen capaciteitstarief en netbeheerkosten staan ook uitgelegd in de begrippen over elektriciteit.
Veelgestelde vragen
Kan ik van netbeheerder veranderen?
Nee. Je netbeheerder ligt vast aan het gebied waarin je woont; alleen je energieleverancier kies en wissel je zelf.
Waarom betaal ik netbeheerkosten bij een laag verbruik?
Omdat de netbeheerkosten voor kleinverbruikers een capaciteitstarief zijn: het bedrag hangt af van de capaciteit van je aansluiting, niet van het aantal kilowattuur dat je afneemt. Ook bij een zeer laag verbruik houd je een aansluiting met een bepaalde capaciteit, en daarvoor betaal je binnen jouw tariefcategorie hetzelfde als iemand die veel meer verbruikt.
Betaal ik ook netbeheerkosten voor gas?
Ja, zolang je een gasaansluiting hebt. De regionale netbeheerder rekent voor de gasaansluiting en de gasmeter jaarlijkse netbeheerkosten, los van hoeveel gas je gebruikt. Zeg je alleen het gascontract bij je leverancier op, dan lopen die kosten door, en ook bij een tijdelijke afsluiting betaal je ze. Ze stoppen pas als je via mijnaansluiting.nl aan je netbeheerder meldt vanaf welke datum je de aansluiting niet meer gebruikt: vanaf die datum betaal je geen netbeheerkosten voor gas meer.
Wat kost verzwaren per jaar extra?
Een aansluiting tot en met 3x25A kost per maand hetzelfde, dus van één fase naar 3x25A verandert je maandbedrag niet. Daarboven betaal je meer, via je energieleverancier: verkleinen van 3x35A naar 3x25A scheelt volgens ConsuWijzer bijvoorbeeld ongeveer € 1.400 per jaar. Wat een stap bij jouw netbeheerder kost, staat op zijn tarievenpagina, en ook je leverancier kan het je vertellen; vraag daarnaast het eenmalige aansluitwerk op en zet dat naast wat slim laden of load balancing je zou besparen.
Waarom verschillen de tarieven per regio?
Elke regionale netbeheerder onderhoudt zijn eigen net en heeft eigen kosten voor beheer en investeringen. De ACM houdt toezicht en stelt de maximale tarieven vast, maar binnen dat toezicht kunnen de bedragen per netbeheerder verschillen.
Staat de netbeheerder op dezelfde nota als mijn leverancier?
Ja. Je betaalt de netbeheerkosten aan je energieleverancier, die ze als aparte post op je energierekening zet en aan de netbeheerder doorbetaalt. Het tarief zelf stelt de netbeheerder vast. Klopt het bedrag volgens jou niet, dan dien je je klacht in bij je leverancier.
Verder lezen
De aansluiting zelf, en waar netbeheerkosten weer samenkomen met je hele rekening.
Wat 1x25A en 3x25A betekenen en wat er tegelijk op je aansluiting past.
Het proces van verzwaren, en wanneer het blijvend meer kost, in detail.
Wat een vol stroomnet betekent voor een nieuwe of zwaardere aansluiting.
Waar de meterkast de keuze tussen verzwaren en slim laden bepaalt.
Hoe je de aansluiting laat weghalen, zodat ook de vaste netbeheerkosten voor gas stoppen.
Bronnen
ConsuWijzer (ACM)
- Huishoudelijke afnemers: kleine aansluiting en uw rechten als consument (opent in een nieuw tabblad)
- Netbeheerkosten: capaciteitstarief, vastrecht, aansluittarief en meettarief (opent in een nieuw tabblad) per
- Aansluiting voor elektriciteit of gas: nieuw, groter of kleiner, offerte, termijn en kosten (opent in een nieuw tabblad) per
- Aansluiting opzeggen: melding einde gebruik, tijdelijk afsluiten en verwijderen (opent in een nieuw tabblad) per
ACM
Netbeheerder (regionaal)
Onderhouden door de redactie van ThuisBesparen.nl. Bedragen en regelingen zijn tijdsgebonden. Het bronregister is in zijn geheel voor het laatst doorgelopen op . Bronnen op deze pagina die daarna in het bronregister zijn opgenomen, de laatste op , zijn nog niet in een veegbeurt meegenomen. Staat er bij een bron een maand, dan is het cijfer op deze pagina dat erop steunt in die maand tegen die bron gecontroleerd.
Zo controleren wij onze cijfers, en wat we doen als een bron niet te openen is
Kijk wat er op jouw aansluiting past voordat je verzwaart
Op de aansluitingspagina staat wat je huidige aansluiting al aankan en wanneer verzwaren echt nodig is.