Warmtepomp
Bodemwarmtepomp (grond-water)
Geschikt voor zowel verwarming als koeling; vereist voldoende buitenruimte.
- Onderhouden door
- de redactie van ThuisBesparen.nl
- Laatst herzien in
Het korte antwoord
Wat kost een bodemwarmtepomp, en wat krijg je ervoor?
Een bodemwarmtepomp kost volgens Milieu Centraal zo’n € 30.000, ruim het dubbele van de zo’n € 12.000 voor een volledig elektrische lucht-water warmtepomp van 8 kW; de hogere kosten komen door de bodembron. Daar gaat zo’n € 4.425 subsidie af, berekend bij 6 kW en energielabel A+++. Je krijgt er een hoger rendement voor, omdat de bodem in de winter niet zo sterk afkoelt als de buitenlucht, geen buitenunit met ventilator, en zuinig koelen in de zomer met vloerverwarming. Daar staan een boring in de tuin tegenover, van bijvoorbeeld 80 meter diep, en een melding ten minste 4 weken voordat de aanleg begint. Redelijke of goede isolatie is een voorwaarde: is je huis nog slecht geïsoleerd, dan isoleer je eerst.
Bronnen Milieu Centraal, per oktober en november 2026; Informatiepunt Leefomgeving (IPLO), per november 2026 (4 pagina’s)
Hoe werkt een grond-water warmtepomp?
Een bodemwarmtepomp haalt zijn warmte uit de bodem in plaats van uit de buitenlucht. Door gesloten leidingen in de grond stroomt een vloeistof die daar warmte opneemt; binnen brengt de warmtepomp die warmte op temperatuur voor de verwarming en voor het voorraadvat met warm water. Buiten staat geen toestel, maar voor de bron wordt in de tuin geboord: hoe dat gaat, wat het kost en welke regels gelden, staat hierboven en in de vragen hieronder.
Specificaties en kosten
- COP / efficiëntie
Hoger dan een lucht-water warmtepomp, omdat de bodem een constante temperatuur heeft.
De Coefficient Of Performance geeft aan hoeveel kWh warmte je krijgt per kWh stroom. Hoe hoger, hoe lager je jaarverbruik.
- Installatiekosten
Zo’n € 30.000. (bron 1: Milieu Centraal, Welke warmtepompen zijn er, waaronder de warmtepompboiler voor alleen tapwater, per november 2026)
De hogere kosten komen door de aanleg van de bodembron. De ISDE-subsidie vraag je na de installatie aan bij RVO, zelf of via iemand die je daarvoor machtigt. (bron 4: RVO, ISDE: warmtepomp aanvragen als woningeigenaar, per oktober 2026) (bron 5: RVO, ISDE: subsidie voor verduurzaming van je woning, per oktober 2026)
- Onderhoud
Ontwerp, aanleg en onderhoud van een bodemwarmtepomp mogen alleen door een erkend bedrijf. (bron 1: Milieu Centraal, Welke warmtepompen zijn er, waaronder de warmtepompboiler voor alleen tapwater, per november 2026)
Heeft de warmtepomp een synthetisch koudemiddel, dan moet de monteur wettelijk een F-gassencertificaat hebben. Laat een warmtepomp één keer in de twee jaar onderhouden; bij die controle kijkt de installateur ook of er koudemiddel lekt. (bron 2: Milieu Centraal, Checklist warmtepomp kopen en installeren, per november 2026)
- Levensduur
De bodembron gaat langer mee dan de buitenunit van een lucht-water warmtepomp.
De garantie verschilt per merk; laat die in de offerte zetten. Een warmtepomp in het algemeen gaat zo’n 15 jaar mee. (bron 3: Milieu Centraal, Warmtepomp: duurzaam elektrisch verwarmen, per oktober 2026)
Bronnen Milieu Centraal 1 2 3, per oktober en november 2026; RVO 4 5, per oktober 2026 (5 pagina’s)
Wat er in een warmtepomp-offerte hoort, hoe je offertes naast elkaar legt en welke erkenningen je bij de installateur zelf nakijkt, staat bij een warmtepomp-offerte aanvragen en vergelijken.
Wanneer is deze warmtepomp geschikt?
- De woning is voldoende geïsoleerd voor het type: een hybride warmtepomp kan bijna altijd, al haal je er het meeste uit bij minstens matige isolatie; een volledig elektrische vraagt een huis dat op z’n minst redelijk tot goed geïsoleerd is.
Bron Milieu Centraal, per november 2026 (2 pagina’s)
- Je hebt vloerverwarming of radiatoren die op lage temperatuur genoeg warmte afgeven; hoe lager de aanvoertemperatuur, hoe zuiniger de warmtepomp.
- Er is voldoende ruimte in je tuin voor de bodembron, en de tuin is bereikbaar voor de aanleg.
Milieu Centraal, Welke warmtepompen zijn er, waaronder de warmtepompboiler voor alleen tapwater
- Een buitenunit met ventilator heeft dit type niet, en het maakt weinig tot geen geluid; waar je bij een lucht-water warmtepomp op de geluidsnorm op de erfgrens let, speelt dat hier dus nauwelijks.
- Je meterkast heeft ruimte voor een aparte groep voor de warmtepomp. Een zwaardere aansluiting is volgens onderzoek in opdracht van het ministerie van EZK in veel gevallen niet nodig, ook niet voor een elektrische warmtepomp; over het algemeen alleen bij grotere woningen die matig tot slecht geïsoleerd zijn. Laat de installateur beoordelen of verzwaren nodig is.
ISDE-subsidie 2026 in het kort
Het subsidiebedrag hangt af van het type en het vermogen. Voor een eerste lucht-water warmtepomp is het in 2026 € 225 per kW vanaf de eerste kW, plus € 1.025 startbedrag en € 200 energielabelbonus; bij 4 kW en een A+++-label is dat € 2.125. Elke (hybride) warmtepomp krijgt minimaal € 500, en voor een lucht-lucht toestel is er geen ISDE. Isoleer je binnen 24 maanden ook, dan verdubbelt het bedrag voor die isolatiemaatregel.
Veelgestelde vragen
Wat kost een bodemwarmtepomp?
Milieu Centraal noemt zo’n € 30.000 voor een bodem-water warmtepomp; de hogere kosten komen door de aanleg van de bodembron. Dat is ruim het dubbele van de zo’n € 12.000 die Milieu Centraal noemt voor een volledig elektrische lucht-water warmtepomp van 8 kW. Er gaat nog subsidie af: Milieu Centraal rekent voor een bodem-water warmtepomp met zo’n € 4.425, bij 6 kW en energielabel A+++, en dan blijft er zo’n € 25.575 over. Welk bedrag bij jouw toestel hoort, staat bij de meldcode: staat het model op de meldcodelijst van RVO, dan zie je daar een indicatie van het bedrag.
Bronnen Milieu Centraal, per november 2026; RVO, per oktober 2026 (3 pagina’s)
Bodemwarmtepomp of lucht-water warmtepomp: wat is het verschil?
Het verschil zit in de bron. De bodem heeft een constante temperatuur en koelt in de winter niet zo sterk af als de buitenlucht, en daardoor haalt een bodemwarmtepomp volgens Milieu Centraal een hoger rendement dan een lucht-water warmtepomp. Vrieskou deert hem weinig, omdat de bodem een vrij constante temperatuur boven nul heeft. Een bodemwarmtepomp heeft geen buitenunit met ventilator en maakt weinig tot geen geluid; binnen staat een binnenunit van ongeveer het formaat van een grote koelkast, op of vlak bij de plek van de oude cv-ketel, met een voorraadvat voor warm water. Daar staan een hogere prijs tegenover, die door de bodembron komt, en een aanleg die ingrijpender is en langer duurt dan die van een lucht-water warmtepomp. Een bodembron die eenmaal ligt, gaat wel heel lang mee: langer dan bijvoorbeeld de buitenunit van een lucht-water warmtepomp.
Bron Milieu Centraal, per oktober en november 2026 (2 pagina’s)
Kan een bodemwarmtepomp ook koelen?
Dat kan: volgens Milieu Centraal koel je met een bodemwarmtepomp en vloerverwarming in de zomer energiezuinig. De warmte uit de woning gaat dan de bodem in, en daar maak je in de winter weer gebruik van. Het Besluit activiteiten leefomgeving eist dat een gesloten bodemenergiesysteem over een periode van 5 jaar net zoveel warmte als koude aan de bodem toevoegt, maar volgens IPLO geldt die eis niet voor een systeem onder de 70 kW bodemzijdig vermogen dat alleen een afzonderlijke woning bedient. Valt jouw systeem daaronder, dan bewaakt de regel die balans niet en hangt ze af van het ontwerp. Vraag de installateur daarom of het ontwerp koeling meeneemt, en hoeveel warmte de bron per jaar afgeeft en terugkrijgt.
Milieu Centraal, Welke warmtepompen zijn er, waaronder de warmtepompboiler voor alleen tapwaterInformatiepunt Leefomgeving (IPLO), Gesloten bodemenergiesystemen: regels over bodem en energie, erkende bedrijven en de uitzonderingen onder 70 kW (paragraaf 4.111 Bal)
Hoe wordt een bodembron aangelegd?
Een bodemwarmtepomp heeft een gesloten bron: een vloeistof stroomt door leidingen in de bodem, zonder direct contact met het grondwater. Voor die leidingen worden diepe gaten geboord, volgens Milieu Centraal bijvoorbeeld 80 meter diep, en na de boring wordt het boorgat weer dichtgemaakt, zodat er geen verontreiniging in de bodem komt. De aanleg is ingrijpender dan die van een lucht-water warmtepomp en duurt daarom langer. Je hebt een geschikte plek in de tuin nodig die goed toegankelijk is voor de werkzaamheden, en de aanleg kan rommel in de tuin geven; daarom wordt dit type vaker in nieuwbouwwoningen toegepast. Is de bron eenmaal aangelegd, dan zie je alleen een klein oppervlak waar de buizen de grond in gaan. Ontwerpen, aanleggen en onderhouden mag alleen een erkend bedrijf, en dat werkt volgens BRL SIKB 2100 voor het mechanisch boren, BRL SIKB 11000 voor het ondergrondse deel en BRL InstallQ 6000-21/00 voor het bovengrondse deel.
Milieu Centraal, Welke warmtepompen zijn er, waaronder de warmtepompboiler voor alleen tapwaterInformatiepunt Leefomgeving (IPLO), Gesloten bodemenergiesystemen: regels over bodem en energie, erkende bedrijven en de uitzonderingen onder 70 kW (paragraaf 4.111 Bal)
Heb je een vergunning nodig voor een bodemwarmtepomp?
Een melding in elk geval. Een bodemwarmtepomp met een gesloten bron is in de regels een gesloten bodemenergiesysteem, en dat mag je volgens het Besluit activiteiten leefomgeving pas aanleggen als het ten minste 4 weken van tevoren is gemeld; de gemeente is het bevoegd gezag. In de melding staan onder meer de ligging, de einddiepte en de lengte van de bodemlussen, wie ontwerpt, boort en aanlegt, de soort vloeistof in de leidingen en een verklaring over het energierendement dat het systeem zal halen, uitgedrukt als SPF. Vraag het installatiebedrijf of het die gegevens aanlevert en de melding doet. Een omgevingsvergunning noemt IPLO voor een open bodemenergiesysteem, dat grondwater verplaatst. Wel kunnen het omgevingsplan van de gemeente, de omgevingsverordening van de provincie of de waterschapsverordening eigen regels stellen; die zie je voor je adres bij Regels op de kaart in het Omgevingsloket. Bedient het systeem alleen jouw woning en blijft het onder de 70 kW bodemzijdig vermogen, dan hoef je de warmte en koude die het aan de bodem toevoegt niet te meten of te registreren.
Bron Informatiepunt Leefomgeving (IPLO), per november 2026 (3 pagina’s)
- Informatiepunt Leefomgeving (IPLO), Gesloten bodemenergiesystemen: toepassingsbereik en melding (paragraaf 4.111 Bal)
- Informatiepunt Leefomgeving (IPLO), Milieubelastende activiteit bodemenergiesysteem (paragraaf 3.2.6 Bal): vergunningplicht en bevoegd gezag
- Informatiepunt Leefomgeving (IPLO), Gesloten bodemenergiesystemen: regels over bodem en energie, erkende bedrijven en de uitzonderingen onder 70 kW (paragraaf 4.111 Bal)
Krijg je ISDE-subsidie voor een bodemwarmtepomp?
Ja. Voor grond-water warmtepompen blijft volgens RVO in 2026 alles hetzelfde als in 2025. Milieu Centraal rekent voor een bodem-water warmtepomp van 6 kW met energielabel A+++ zo’n € 4.425 subsidie. Het bedrag voor jouw toestel volgt uit de meldcode: staat het model op de meldcodelijst van RVO, dan zie je daar een indicatie van het bedrag. Staat het er niet op, dan kun je toch aanvragen met de productbeschrijving en technische documentatie, maar dan wijst RVO de aanvraag af als het toestel niet aan de eisen voldoet. Je vraagt de subsidie pas aan na de installatie, binnen 24 maanden, dus je schiet het bedrag voor. En de installatie mag je niet zelf doen: een bouwinstallatiebedrijf doet de volledige installatie.
Bronnen RVO, per oktober 2026; Milieu Centraal, per november 2026 (3 pagina’s)
Is een bodemwarmtepomp geschikt voor een slecht geïsoleerd huis?
Nee. Milieu Centraal noemt redelijke of goede isolatie een voorwaarde, en een verwarmingssysteem dat overweg kan met lagetemperatuurverwarming; zonder die twee is dit type niet geschikt. Met die isolatie krijgt de warmtepomp het huis altijd warm, en op echt heel koude dagen verhoogt een elektrisch element de temperatuur tijdelijk. Een bodembron onder een hybride warmtepomp kan ook, maar dat is volgens Milieu Centraal gezien de kosten van de aanleg van de bron niet logisch. Isoleer daarom eerst, en laat de installateur nagaan of je radiatoren of vloerverwarming op lage temperatuur genoeg warmte afgeven, voordat je een bron laat boren.
Milieu Centraal, Welke warmtepompen zijn er, waaronder de warmtepompboiler voor alleen tapwater
Andere types warmtepomp
Geschikt voor ruimteverwarming en koeling.
Geschikt voor ruimteverwarming en warm water.
Voor verwarming en warm water, met grondwater of oppervlaktewater als bron; vereist toegang tot die waterbron.
Efficiënte verwarming, deels elektrisch, deels gas/olie.
Bronnen
RVO
- ISDE: warmtepomp aanvragen als woningeigenaar (opent in een nieuw tabblad)
- ISDE: subsidie voor verduurzaming van je woning (opent in een nieuw tabblad)
- ISDE: wat is er gewijzigd vanaf 2026? (opent in een nieuw tabblad)
- ISDE: veelgestelde vragen voor woningeigenaren (opent in een nieuw tabblad)
- ISDE: isolatiemaatregelen voor woningeigenaren, met isolatiewaarden, minimumoppervlak en bedragen per m² (opent in een nieuw tabblad)
Milieu Centraal
- Warmtepomp: duurzaam elektrisch verwarmen (opent in een nieuw tabblad)
- Hybride warmtepomp: vermogen en gasverbruik (opent in een nieuw tabblad)
- Volledig elektrische warmtepomp: vermogen en werking (opent in een nieuw tabblad)
- Welke warmtepompen zijn er, waaronder de warmtepompboiler voor alleen tapwater (opent in een nieuw tabblad)
- Checklist warmtepomp kopen en installeren (opent in een nieuw tabblad)
Rijksoverheid
Informatiepunt Leefomgeving (IPLO)
Overheid.nl
Onderhouden door de redactie van ThuisBesparen.nl. Bedragen en regelingen zijn tijdsgebonden. Het bronregister is in zijn geheel voor het laatst doorgelopen op . Bronnen op deze pagina die daarna in het bronregister zijn opgenomen, de laatste op , zijn nog niet in een veegbeurt meegenomen.
Zo controleren wij onze cijfers, en wat we doen als een bron niet te openen is
Vergelijk dit type met de andere warmtepompen
Capaciteit, aanvoertemperatuur en afgiftesysteem bepalen of dit type in jouw woning uitkomt. De investering per type, de opbouw van het ISDE-bedrag en de besparing per jaar staan uitgewerkt, met de bron erbij.
