Warmtepomp
Water-water warmtepomp
Voor verwarming en warm water, met grondwater of oppervlaktewater als bron; vereist toegang tot die waterbron.
- Onderhouden door
- de redactie van ThuisBesparen.nl
- Laatst herzien in
Het korte antwoord
Is een water-water warmtepomp iets voor jouw woning?
Het kan, maar met grondwater als bron leg je een open bodemenergiesysteem aan. Dat systeem pompt grondwater op, een warmtepomp gebruikt de warmte ervan voor de verwarming, en het afgekoelde water gaat terug in de bodem. Daarvoor is een omgevingsvergunning nodig met de provincie als bevoegd gezag, tenzij de provincie zo’n systeem vergunningvrij heeft gemaakt. Alleen een erkend bedrijf mag het ontwerpen, aanleggen en onderhouden, en tijdens het gebruik registreer je onder meer hoeveel warmte en koude het aan de bodem toevoegt. Op zijn pagina over open systemen noemt RVO warmte-koudeopslag vooral geschikt voor grotere utiliteitsgebouwen, zoals ziekenhuizen, kantoren of winkelcomplexen, en schrijft RVO dat de invloed van een open systeem op het grondwater veelal verder reikt dan het eigen perceel. Een richtprijs of rendement voor een water-water warmtepomp noemt Milieu Centraal niet.
Bronnen Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) en RVO, per november 2026 (4 pagina’s)
- Informatiepunt Leefomgeving (IPLO), Uitvoeringsvormen bodemenergie: open en gesloten bodemenergiesystemen
- Informatiepunt Leefomgeving (IPLO), Milieubelastende activiteit bodemenergiesysteem (paragraaf 3.2.6 Bal): vergunningplicht en bevoegd gezag
- Informatiepunt Leefomgeving (IPLO), Open bodemenergiesystemen: regels over registratie, interferentie, temperatuur, erkenning en buiten gebruik stellen
- RVO, Ondiepe bodemenergie: open systemen (inhoud door RVO gecontroleerd op 18 november 2021)
Hoe werkt een water-water warmtepomp?
De warmte komt uit water: grondwater, dat het hele jaar een vrijwel constante temperatuur houdt, of water uit een meer of rivier. Er is wel toegang tot die waterbron nodig, met het leidingwerk dat erbij hoort, en de bron en dat leidingwerk bepalen de kosten.
Specificaties en kosten
- COP / efficiëntie
Milieu Centraal noemt voor dit type geen rendement; vraag de installateur om de SCOP bij jouw waterbron.
De Coefficient Of Performance geeft aan hoeveel kWh warmte je krijgt per kWh stroom. Hoe hoger, hoe lager je jaarverbruik.
- Installatiekosten
Milieu Centraal noemt geen richtprijs; de bron en het leidingwerk bepalen de kosten.
Vraag de installateur om de kosten van bron en toestel apart. De ISDE-subsidie vraag je na de installatie aan bij RVO, zelf of via iemand die je daarvoor machtigt. (bron 1: RVO, ISDE: warmtepomp aanvragen als woningeigenaar, per oktober 2026) (bron 2: RVO, ISDE: subsidie voor verduurzaming van je woning, per oktober 2026)
- Onderhoud
Geen onafhankelijke richtwaarde; vraag wat het onderhoud aan de bron inhoudt en wie het mag doen.
Heeft de warmtepomp een synthetisch koudemiddel, dan moet de monteur wettelijk een F-gassencertificaat hebben. Laat een warmtepomp één keer in de twee jaar onderhouden; bij die controle kijkt de installateur ook of er koudemiddel lekt. (bron 3: Milieu Centraal, Checklist warmtepomp kopen en installeren, per november 2026)
- Levensduur
Milieu Centraal noemt voor dit type geen aparte levensduur.
De garantie verschilt per merk; laat die in de offerte zetten. Een warmtepomp in het algemeen gaat zo’n 15 jaar mee. (bron 4: Milieu Centraal, Warmtepomp: duurzaam elektrisch verwarmen, per oktober 2026)
Bronnen RVO 1 2, per oktober 2026; Milieu Centraal 3 4, per oktober en november 2026 (4 pagina’s)
Wat er in een warmtepomp-offerte hoort, hoe je offertes naast elkaar legt en welke erkenningen je bij de installateur zelf nakijkt, staat bij een warmtepomp-offerte aanvragen en vergelijken.
Wanneer is deze warmtepomp geschikt?
- De woning is voldoende geïsoleerd voor het type: een hybride warmtepomp kan bijna altijd, al haal je er het meeste uit bij minstens matige isolatie; een volledig elektrische vraagt een huis dat op z’n minst redelijk tot goed geïsoleerd is.
Bron Milieu Centraal, per november 2026 (2 pagina’s)
- Je hebt vloerverwarming of radiatoren die op lage temperatuur genoeg warmte afgeven; hoe lager de aanvoertemperatuur, hoe zuiniger de warmtepomp.
- Je hebt toegang tot een waterbron, grondwater of water uit een meer of rivier, met het leidingwerk dat erbij hoort.
- Komt er een deel van de installatie buiten te staan, dan moet het geluid daarvan onder de geluidsnorm op de erfgrens blijven; die norm gaat over een installatie die buiten staat.
- Je meterkast heeft ruimte voor een aparte groep voor de warmtepomp. Een zwaardere aansluiting is volgens onderzoek in opdracht van het ministerie van EZK in veel gevallen niet nodig, ook niet voor een elektrische warmtepomp; over het algemeen alleen bij grotere woningen die matig tot slecht geïsoleerd zijn. Laat de installateur beoordelen of verzwaren nodig is.
ISDE-subsidie 2026 in het kort
Het subsidiebedrag hangt af van het type en het vermogen. Voor een eerste lucht-water warmtepomp is het in 2026 € 225 per kW vanaf de eerste kW, plus € 1.025 startbedrag en € 200 energielabelbonus; bij 4 kW en een A+++-label is dat € 2.125. Elke (hybride) warmtepomp krijgt minimaal € 500, en voor een lucht-lucht toestel is er geen ISDE. Isoleer je binnen 24 maanden ook, dan verdubbelt het bedrag voor die isolatiemaatregel.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een water-water warmtepomp en een bodemwarmtepomp?
Het verschil zit in de bron. Een bodemwarmtepomp werkt met een gesloten bodemenergiesysteem: een vloeistof, vaak met antivries, stroomt door buizen in de bodem en komt niet in direct contact met het grondwater. Een water-water warmtepomp op grondwater werkt met een open bodemenergiesysteem: dat pompt het grondwater zelf op en brengt het afgekoelde water terug in de bodem. De bronnen daarvan zitten meestal 20 tot 300 meter onder het maaiveld, en water op die diepte blijft volgens Milieu Centraal op constante temperatuur. Ook de regels verschillen. Bij een gesloten systeem is de gemeente het bevoegd gezag, en meld je de aanleg ten minste 4 weken van tevoren. Bij een open systeem is de provincie het bevoegd gezag, en is een omgevingsvergunning nodig, tenzij de provincie het systeem vergunningvrij heeft gemaakt.
Bronnen Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) en Milieu Centraal, per november 2026 (4 pagina’s)
- Informatiepunt Leefomgeving (IPLO), Uitvoeringsvormen bodemenergie: open en gesloten bodemenergiesystemen
- Informatiepunt Leefomgeving (IPLO), Milieubelastende activiteit bodemenergiesysteem (paragraaf 3.2.6 Bal): vergunningplicht en bevoegd gezag
- Informatiepunt Leefomgeving (IPLO), Gesloten bodemenergiesystemen: toepassingsbereik en melding (paragraaf 4.111 Bal)
- Milieu Centraal, Bodemwarmte: warmte uit de bodem en het bodemwater
Welke vergunning heb je nodig voor een water-water warmtepomp?
Met grondwater als bron is het systeem een open bodemenergiesysteem, en daarvoor is een omgevingsvergunning nodig. De provincie is het bevoegd gezag, behalve bij een meervoudige aanvraag, een aanvraag voor meer dan één activiteit. De provincie kan zo’n systeem vergunningvrij maken als het niet meer dan 10 m³ grondwater per uur onttrekt en doelmatig gebruik van bodemenergie of doelmatig waterbeheer dat toelaat; dan moet je de start ten minste 4 weken van tevoren melden. Bij het boren, het ontwikkelen en het onderhoud van de bron komt afvalwater vrij. Gaat dat de bodem of de riolering in, dan valt het onder de vergunning voor het systeem; wordt het op oppervlaktewater geloosd, dan is daarvoor een eigen vergunning nodig. Ook het omgevingsplan van de gemeente, de omgevingsverordening van de provincie en de verordening van het waterschap kunnen regels stellen. Welke op jouw adres gelden, zie je bij Regels op de kaart in het Omgevingsloket.
Bron Informatiepunt Leefomgeving (IPLO), per november 2026 (3 pagina’s)
- Informatiepunt Leefomgeving (IPLO), Milieubelastende activiteit bodemenergiesysteem (paragraaf 3.2.6 Bal): vergunningplicht en bevoegd gezag
- Informatiepunt Leefomgeving (IPLO), Open bodemenergiesystemen: toepassingsbereik en melding (paragraaf 4.112 Bal)
- Informatiepunt Leefomgeving (IPLO), Vergunningplichten water bij een open bodemenergiesysteem: afvalwater en onderhoud van de bron
Wie mag een water-water warmtepomp op grondwater aanleggen en onderhouden?
Alleen een onderneming met een erkenning mag een open bodemenergiesysteem ontwerpen, aanleggen, onderhouden, repareren of buiten gebruik stellen. Het werk volgt drie normdocumenten: BRL InstallQ 6000-21/00 voor het bovengrondse deel, BRL SIKB 11000 voor het ondergrondse deel en BRL SIKB 2100 voor het boren. Vraag elk bedrijf naar de erkenning voor het deel dat het uitvoert. Het onderhoud gaat verder dan de warmtepomp: bij open bodemenergiesystemen krijgen de bronnen volgens IPLO meestal ieder halfjaar preventief onderhoud, een spoeling met grondwater van de plek zelf, zodat ze niet verslechteren of zand en slib gaan leveren. Afhankelijk van de situatie kan die frequentie verschillen. Stop je met het systeem, dan wordt het zo opgevuld dat de waterscheidende lagen in de bodem in stand blijven, en wordt het ondergrondse deel tot 10 meter onder het maaiveld verwijderd; de diepere delen blijven zitten.
Bron Informatiepunt Leefomgeving (IPLO), per november 2026 (2 pagina’s)
Wat kost een water-water warmtepomp?
Daar is geen onafhankelijke richtprijs voor: Milieu Centraal noemt voor dit type geen bedrag. De bron en het leidingwerk bepalen de kosten, en die verschillen per plek. IPLO noemt het aanleggen van een bodemenergiesysteem een aanzienlijke investering, die niet het verwachte rendement oplevert als systemen in de buurt elkaar negatief beïnvloeden. Vraag de installateur om de kosten van bron en toestel apart, om wat de vergunning, de metingen en de jaarlijkse registratie kosten, en om de SCOP (het rendement over een heel stookseizoen) die hij bij jouw waterbron verwacht. Vraag ook naar de SPF (seasonal performance factor), het energierendement van het hele systeem: die staat in de melding of de vergunningaanvraag, wordt tijdens het gebruik gemeten, en rekent met alle warmte en koude die het systeem per jaar levert tegenover de stroom en het gas die het verbruikt.
Krijg je ISDE voor een water-water warmtepomp?
Ja. Voor een water-water warmtepomp verandert er in 2026 niets ten opzichte van 2025. Staat het toestel op de meldcodelijst van RVO, dan zie je daar een indicatie van het bedrag; staat het er niet op, dan kun je toch aanvragen met de productbeschrijving en technische documentatie, maar RVO kan de aanvraag dan afwijzen als het toestel niet aan de eisen voldoet. Vraag de meldcode in de offerte en zoek hem op bij RVO voordat je tekent. Je vraagt de subsidie aan na de installatie, binnen 24 maanden, en de volledige installatie moet een bouwinstallatiebedrijf doen.
Bron RVO, per oktober 2026 (2 pagina’s)
Wat moet je bijhouden als je een water-water warmtepomp op grondwater hebt?
De vergunninghouder of gebruiker van een open bodemenergiesysteem registreert hoeveel warmte en koude het systeem aan de bodem toevoegt, het energierendement van elk jaar en de gemiddelde temperatuur per maand van het grondwater dat het systeem terug de bodem in leidt. De vergunninghouder levert die gegevens jaarlijks voor 1 april aan bij het bevoegd gezag. Daarnaast meet de vergunninghouder ten minste elke 15 minuten de warmte en koude die het systeem aan de bodem toevoegt, met een meetonnauwkeurigheid van ten hoogste 5%. Het water dat terug de bodem in gaat, is maximaal 25 °C, tenzij de provincie met een maatwerkvoorschrift een hogere temperatuur toestaat. En de vergunninghouder of gebruiker moet voorkomen dat het systeem gemelde of vergunde bodemenergiesystemen in de omgeving negatief beïnvloedt. Vraag de installateur wie de metingen en de jaarlijkse registratie verzorgt.
Kan een water-water warmtepomp ook koelen?
Ja, een open bodemenergiesysteem kan verwarmen en koelen, al kan het ook alleen voor verwarming of alleen voor koeling worden gebruikt. IPLO beschrijft het systeem met een warme en een koude bron. In de winter pompt het systeem grondwater uit de warme bron op, en het afgekoelde water gaat terug in de bodem. Na ongeveer een half jaar draait de stroomrichting om: in de zomer gebruikt het systeem het water uit de koude bron voor koeling van het huis, en het opgewarmde water gaat naar de warme bron. Vraag de installateur of het ontwerp voor jouw woning koeling meeneemt, en wat je afgiftesysteem daarvoor nodig heeft.
Bron Informatiepunt Leefomgeving (IPLO), per november 2026 (2 pagina’s)
Andere types warmtepomp
Geschikt voor ruimteverwarming en koeling.
Geschikt voor ruimteverwarming en warm water.
Efficiënte verwarming, deels elektrisch, deels gas/olie.
Geschikt voor zowel verwarming als koeling; vereist voldoende buitenruimte.
Bronnen
RVO
- ISDE: warmtepomp aanvragen als woningeigenaar (opent in een nieuw tabblad)
- ISDE: subsidie voor verduurzaming van je woning (opent in een nieuw tabblad)
- ISDE: wat is er gewijzigd vanaf 2026? (opent in een nieuw tabblad)
- ISDE: veelgestelde vragen voor woningeigenaren (opent in een nieuw tabblad)
- ISDE: isolatiemaatregelen voor woningeigenaren, met isolatiewaarden, minimumoppervlak en bedragen per m² (opent in een nieuw tabblad)
Milieu Centraal
- Warmtepomp: duurzaam elektrisch verwarmen (opent in een nieuw tabblad)
- Hybride warmtepomp: vermogen en gasverbruik (opent in een nieuw tabblad)
- Volledig elektrische warmtepomp: vermogen en werking (opent in een nieuw tabblad)
- Welke warmtepompen zijn er, waaronder de warmtepompboiler voor alleen tapwater (opent in een nieuw tabblad)
- Checklist warmtepomp kopen en installeren (opent in een nieuw tabblad)
Rijksoverheid
Informatiepunt Leefomgeving (IPLO)
Overheid.nl
Onderhouden door de redactie van ThuisBesparen.nl. Bedragen en regelingen zijn tijdsgebonden. Het bronregister is in zijn geheel voor het laatst doorgelopen op . Bronnen op deze pagina die daarna in het bronregister zijn opgenomen, de laatste op , zijn nog niet in een veegbeurt meegenomen.
Zo controleren wij onze cijfers, en wat we doen als een bron niet te openen is
Vergelijk dit type met de andere warmtepompen
Capaciteit, aanvoertemperatuur en afgiftesysteem bepalen of dit type in jouw woning uitkomt. De investering per type, de opbouw van het ISDE-bedrag en de besparing per jaar staan uitgewerkt, met de bron erbij.
