Nieuwbouw en gasloos: wat voegt nog iets toe, en wat niet

In een gasloze woning is je stroomrekening je hele energierekening, dus die oogt hoog naast die van iemand die zijn verbruik over gas en stroom verdeelt. Vergelijk daarom het totaal en niet de losse posten. Wat verder stil meetelt is de afstelling: een stooklijn die hoger staat dan nodig, een systeem dat nooit is ingeregeld en een ventilatie-unit met dichtgeslibde filters kosten allemaal stroom zonder dat je er iets van merkt. Kijk ook naar je contract en je vaste kosten, want een deel van het verschil zit in tarieven en niet in je woning.

Meestal niet, en dit is een van de weinige plaatsen waar het eerlijke antwoord kort is. De schil is gebouwd naar de eis die gold toen de vergunning werd verleend, en dat is juist het deel van je woning dat al goed zit. De uitzondering is een aanwijsbaar gebrek, bijvoorbeeld een koudebrug, een kier bij een dakraam of een detail dat verkeerd is uitgevoerd, en dat spoor je op met onderzoek zoals thermografie of met wat je in de winter zelf voelt. Kan een verkoper niet benoemen welk detail in jouw huis tekortschiet, dan verkoopt hij een product en geen diagnose.

Bij vloerverwarming meestal niet diep. De dekvloer neemt warmte langzaam op en geeft die langzaam af, dus na een flinke nachtverlaging moet de warmtepomp ’s ochtends met een hogere aanvoertemperatuur inhalen, en juist dan werkt hij het minst zuinig. Een kleine, constante instelling past beter bij een lagetemperatuursysteem dan het patroon dat je van een cv-ketel gewend bent. Wil je het zeker weten, vergelijk dan je eigen meterstanden over perioden met vergelijkbaar weer, want jouw woning en jouw systeem zijn de enige geldige testopstelling.

De stooklijn is de regel die je warmtepomp volgt: hoe kouder het buiten is, hoe warmer het water dat naar de vloer of de radiatoren gaat. Hoe lager die aanvoertemperatuur kan zijn, hoe hoger de SCOP, het rendement over een heel stookseizoen. Bij oplevering staat de lijn vaak ruim, omdat een woning die snel warm wordt geen klachten geeft en een woning die net niet op temperatuur komt wel. Verlagen doe je daarom in kleine stappen, verspreid over het stookseizoen, en je controleert bij aanhoudende kou of elke ruimte nog op temperatuur komt voordat je verder gaat.

Waterzijdig inregelen is het verdelen van de doorstroming over de groepen van je vloerverwarming, zodat elke ruimte de hoeveelheid water krijgt die bij zijn warmtevraag past. Is het niet gedaan, dan loopt de ene groep over terwijl een andere ruimte achterblijft, en compenseert de bewoner dat door de stooklijn voor het hele huis te verhogen. Vraag de bouwer of de installateur om het opleverdossier en het inregelrapport, want die horen bij je woning en niet bij het bedrijf. Komt er niets, dan weet je waar je gesprek over gaat, en is dat meteen het eerste dat een installateur voor je kan uitvoeren.

Dat staat in de handleiding van jouw unit, want het interval verschilt per fabrikant en per situatie. Woon je aan een drukke weg, heb je huisdieren of is het pollenseizoen, dan lopen filters sneller vol dan het schema aangeeft. Wat een vol filter je kost, hangt af van hoe je unit regelt: houdt hij het luchtdebiet constant, dan draaien de ventilatoren harder en betaal je in stroom en in geluid; regelt hij alleen op een vaste stand, dan zakt het debiet en betaal je in ventilatie en in teruggewonnen warmte. Zet er een terugkerende herinnering voor, want dit is onderhoud dat zich pas meldt als het al te laat is.

Kijk eerst naar het gedrag: een toestel dat voortdurend start en stopt, oftewel pendelt, valt meer op dan een toestel dat rustig doormoduleert, en pendelen wijst op een instelling of een maatvoering die niet klopt. Daarnaast draagt de bevestiging trillingen over, dus vraag je installateur naar trillingsdemping en naar de nachtstand van het toestel. Voor het geluid van een buitenunit geldt in de avond en nacht een wettelijke grenswaarde van 40 dB(A) op de perceelgrens van een naburige woning, vastgelegd in het Besluit bouwwerken leefomgeving; welke meetwijze en welke periode daarbij horen, en wat er voor jouw opstelling is aangenomen en gemeten, vraag je op bij de installateur of de bouwer. Loopt dat gesprek vast, controleer dan bij je gemeente wat er voor jouw pand geldt en welke route je hebt.

Een accu verlaagt je verbruik niet en verhoogt je opwek niet, hij verschuift stroom in de tijd, dus hij verdient alleen aan het verschil tussen inkoop en teruglevering. Zolang je volledig saldeert, is het net je goedkoopste opslag en verdringt een batterij geen kosten. Daar komt in deze woning het seizoen bij: je warmtepomp vraagt het meest in de winter, wanneer je dak het minst oplevert, dus er valt in die maanden weinig op te slaan. Wordt teruglevering wel duidelijk minder waard dan inkoop, reken de accu dan door tegen wat hij verdringt en tegen je eigen verbruiksgegevens, en niet tegen je hele energierekening.