Warm water · Warmtepompboiler
Warmtepompboiler: werking, plaatsing, geluid en wanneer hij past
Een warmtepompboiler is de kleinste warmtepomp die je kunt kopen, en hij doet maar één ding: warm tapwater maken. Dat maakt hem de logische stap voor wie de douche van het gas af wil zonder de hele verwarming om te bouwen, met een paar eigenschappen die je vooraf moet kennen.
- Onderhouden door
- de redactie van ThuisBesparen.nl
- Laatst herzien in
Het korte antwoord
Een warmtepompboiler is een kleine warmtepomp met een ingebouwd voorraadvat die uitsluitend warm tapwater maakt, met binnenlucht, buitenlucht of afgevoerde ventilatielucht als warmtebron. Hij gebruikt daardoor een fractie van de stroom van een gewone elektrische boiler, maar hij vraagt ruimte, maakt geluid in de ruimte waar hij staat en koelt die ruimte af. Hij past bij een woning die op gas blijft verwarmen maar het tapwater wil verduurzamen, en bij een woning met een warmtepomp of verwarming zonder eigen tapwaterfunctie. Bij een volledige warmtepomp met eigen voorraadvat voegt hij niets toe.
Hoe een warmtepompboiler werkt
Vier onderdelen verklaren zowel de winst als de eigenschappen waar mensen achteraf over klagen.
Een warmtepomp op het tapwater
Bovenop het vat zit een compacte lucht-water warmtepomp: een ventilator trekt lucht over een verdamper, een compressor tilt de warmte uit die lucht naar een hogere temperatuur, en een warmtewisselaar geeft die warmte af aan het drinkwater in het vat. De stroom gaat naar de compressor en de ventilator, niet naar het verwarmen van het water zelf, en daar zit de winst ten opzichte van een elektrisch element.
Drie mogelijke bronnen
De lucht kan uit de ruimte komen waarin het toestel staat (binnenlucht), via kanalen van buiten worden aangezogen en weer afgevoerd (buitenlucht), of uit de afzuigkanalen van de mechanische ventilatie komen (ventilatielucht). Hoe warmer de aangezogen lucht, hoe minder de compressor hoeft te werken: ventilatielucht is het hele jaar op kamertemperatuur, buitenlucht in de winter niet.
Wat hij met de ruimte doet
Een warmtepompboiler op binnenlucht haalt warmte uit de ruimte en blaast koudere, drogere lucht terug. Een berging of zolder wordt daardoor merkbaar koeler en droger. In een vochtige kelder of bijkeuken is dat welkom; in een zolderkamer die als slaapkamer dient, is het een reden om voor buiten- of ventilatielucht te kiezen.
Het elektrische element als vangnet
In het vat zit daarnaast een gewoon elektrisch verwarmingselement. Het springt bij als de warmtepomp het niet bijhoudt, als de aangezogen lucht te koud is, en bij de periodieke legionellacyclus waarbij het vat hoger opgewarmd moet worden dan de warmtepomp zuinig aankan. Elk uur dat het element draait, verbruikt het toestel als een gewone elektrische boiler.
Plaatsing en ruimte
Een warmtepompboiler is een rechtopstaand toestel van de hoogte van een koelkast, met daaromheen vrije ruimte voor de luchtaanzuiging en het onderhoud. Bij een toestel op binnenlucht moet de ruimte zelf groot genoeg zijn om de warmte te leveren: in een kleine, dichte kast koelt de lucht zo ver af dat de warmtepomp steeds minder haalt en het element het overneemt. Een toestel op buitenlucht heeft twee kanalen door de gevel of het dak nodig; een toestel op ventilatielucht een aansluiting op de afzuigkanalen. Daarnaast is er een condensafvoer nodig, omdat de afgekoelde lucht vocht afgeeft, en een aan- en afvoerleiding voor water op een plek waar een lek geen schade doet. Zolder, berging en bijkeuken zijn de gangbare plekken; een meterkast is dat niet.
Geluid
De ventilator en de compressor maken geluid in de ruimte waarin het toestel staat, ergens tussen een koelkast en een afzuigkap op een lage stand, en dat geluid komt vooral in de uren dat het vat na een douche weer opwarmt. Grenst de opstelplaats aan een slaapkamer, dan is dat een reden om de opwarmtijden buiten de nacht te leggen of voor een andere plek te kiezen. Anders dan bij een buitenunit gelden hier geen geluidseisen aan de perceelgrens, maar wel de tolerantie van de mensen die ernaast slapen.
Het voorraadvat en de hersteltijd
Het vat is de buffer tussen de kleine warmtepomp en de grote piek van een douche. Zolang er voorraad is, doucht iedereen normaal; is het vat leeg, dan duurt het uren voordat de warmtepomp het alleen weer op temperatuur heeft, omdat hij een klein vermogen levert. Een huishouden dat achter elkaar doucht, heeft daarom een groter vat nodig of accepteert dat het element bijspringt. De inhoud van het vat kiezen op het drukste moment van de week, niet op het gemiddelde, is het verschil tussen een toestel dat bevalt en een toestel dat na een jaar wordt verwenst.
Combinatie met zonnepanelen
Een warmtepompboiler laat zich goed inplannen: veel toestellen hebben een tijdschema of een ingang voor een signaal van de omvormer, zodat het vat overdag opwarmt op eigen zonnestroom in plaats van in de avond op stroom van het net. Dat vergroot het eigen verbruik van zonnepanelen op een moment dat teruglevering steeds minder oplevert. De voorwaarde is dat het vat groot genoeg is om de avond en de ochtend te overbruggen, anders warmt hij toch weer op in de uren zonder zon.
Ventilatie-warmtepompboiler bij systeem C
In een woning met mechanische afzuiging (systeem C) verdwijnt de afgezogen binnenlucht ongebruikt naar buiten. Een warmtepompboiler op ventilatielucht vervangt de afzuigbox, gebruikt die warme lucht als bron en houdt de ventilatie draaiend. De warmtepomp werkt dan het hele jaar op kamertemperatuur, wat hem zuiniger maakt dan een variant op buitenlucht in de winter. De keerzijde: de ventilatie is voortaan gekoppeld aan het warmwatertoestel, dus de installateur moet de luchtdebieten per ruimte opnieuw inregelen en het toestel moet op de plek van de oude afzuigbox passen.
Het bijverwarmingselement en de legionellacyclus
Het element is het vangnet dat het toestel comfortabel maakt en de stroomrekening bepaalt.
Een warmtepomp werkt het zuinigst bij een lage watertemperatuur, maar een voorraadvat dat lang lauw staat is de omgeving waarin de legionellabacterie groeit. Daarom warmt het toestel het vat met vaste tussenpozen hoger op dan de warmtepomp gewoonlijk levert, en gebruikt het daarvoor vaak het elektrische element. Hoe hoog de naverwarmer het vat daarvoor opwarmt: af en toe tot boven de 60 °C, met een elektrische naverwarmer (bron: Milieu Centraal, per oktober 2026). Het element slaat daarnaast aan als het vat sneller leeg raakt dan de warmtepomp bijhoudt en als de aangezogen lucht te koud is, wat bij een toestel op buitenlucht in de winter vaak het geval is. Elk uur dat het element draait, verbruikt het toestel als een gewone elektrische boiler, dus vraag bij oplevering hoe vaak de cyclus is ingesteld en of het schema past bij het moment waarop je doucht.
Subsidie: de ISDE en de warmtepompboiler
De ISDE kent het toestel; een indicatie van het bedrag voor jouw toestel staat bij de meldcode op de lijst van RVO.
In de ISDE valt de warmtepompboiler onder de warmtepompen. Wat RVO in het overzicht van wijzigingen voor 2026 over de warmtepompboiler publiceert: voor warmtepompboilers blijft in 2026 alles hetzelfde als in 2025; subsidie voor een warmtepompboiler in combinatie met een lucht-water warmtepomp blijft mogelijk, voor hetzelfde bedrag als in 2025 (het overzicht noemt geen bedrag en zegt niet of een los geplaatste warmtepompboiler in aanmerking komt) (bron: RVO, per oktober 2026). Welk bedrag Milieu Centraal noemt voor een warmtepompboiler op ventilatielucht: € 725 – € 1.475 (warmtepompboiler op ventilatielucht, te koop vanaf zo’n € 6.500) (bron: Milieu Centraal, per oktober 2026). Een indicatie van het bedrag voor jouw toestel staat bij de meldcode ervan op de meldcodelijst warmtepompen van RVO; staat het toestel daar niet op, dan stuur je de technische documentatie mee en kan RVO de aanvraag afwijzen. Je vraagt de ISDE pas aan na de installatie, dus reken het bedrag pas mee als je het toestel op die lijst hebt gevonden.
Voor wie hij past
Twee huishoudens hebben aan een warmtepompboiler een goede oplossing. Voor de rest is hij een halve stap of een dubbele.
Het eerste huishouden verwarmt op gas en wil alleen het tapwater verduurzamen, bijvoorbeeld omdat de ketel nog goed is of omdat de woning nog niet klaar is voor een volledige warmtepomp. De warmtepompboiler neemt dan het hele tapwater over en de ketel doet alleen nog de radiatoren. De catch: de ketel blijft hangen, met zijn onderhoud en zijn gasaansluiting, dus de winst zit in het gasverbruik voor douchen en niet in het wegvallen van het gas.
Het tweede huishouden heeft een verwarming zonder eigen tapwaterfunctie: een lucht-lucht warmtepomp (airco) die verwarmt, infraroodpanelen, of een gasloze nieuwbouwwoning met een systeem dat het tapwater apart laat. Daar is de warmtepompboiler het zuinige alternatief voor een elektrische boiler. De catch zit in de ruimte en het geluid: het toestel heeft een berging of zolder nodig waar het mag afkoelen en zoemen, en op een verdieping vol slaapkamers is die plek er vaak niet.
Wie al een warmtepomp met voorraadvat heeft, of van plan is de hele woning met één warmtepomp van het gas te halen, heeft aan een warmtepompboiler niets: het vat zit dan al in de installatie, en twee toestellen voor dezelfde functie kosten dubbel in aanschaf, ruimte en onderhoud. Bij de kapotte ketel is de warmtepompboiler daarom zelden het antwoord op de hele vraag, wel soms op de helft.
Veelgestelde vragen
Kan een warmtepompboiler ook de verwarming doen?
Nee. Een warmtepompboiler maakt alleen warm tapwater. De verwarming komt uit een ander toestel: een cv-ketel, een warmtepomp, of een systeem zoals infraroodpanelen of een airco. Wie de hele woning van het gas af wil, heeft daarnaast dus nog een oplossing voor de verwarming nodig.
Wat is het verschil met een gewone elektrische boiler?
Beide hebben een voorraadvat, maar een elektrische boiler verwarmt het water met een weerstandselement dat elke eenheid stroom omzet in dezelfde eenheid warmte. Een warmtepompboiler gebruikt de stroom om warmte uit de lucht naar het water te verplaatsen en haalt zo een veelvoud aan warmte uit dezelfde stroom. Daar staan een hogere aanschafprijs, meer ruimte, geluid en de afkoeling van de ruimte tegenover.
Wat zijn de nadelen van een warmtepompboiler?
Hij vraagt meer dan een gewone boiler. Er moet vrije ruimte omheen zijn en een condensafvoer, en bij buiten- of ventilatielucht komen daar kanalen door de gevel of een aansluiting op de afzuiging bij. Een toestel op binnenlucht maakt de ruimte waarin het staat merkbaar koeler en droger, en de ventilator en compressor maken geluid, ergens tussen een koelkast en een afzuigkap op een lage stand. Raakt het vat leeg, dan duurt opwarmen uren of springt het elektrische element bij, en elk uur dat dat element draait, verbruik je als met een gewone elektrische boiler. De aanschaf is bovendien hoger.
Hoeveel liter moet een warmtepompboiler hebben?
Kies de inhoud op het drukste moment van de week, zoals een ochtend waarop iedereen na elkaar doucht. Zolang het vat voorraad heeft, doucht iedereen normaal; is het leeg, dan duurt het uren voordat de kleine warmtepomp het weer op temperatuur heeft, of springt het element bij. Wil je het vat overdag op zonnestroom laten opwarmen, dan moet het ook de avond en de volgende ochtend overbruggen. Een vast aantal liters per persoon noemen we bewust niet: hoe vaak en hoe lang er bij jou wordt gedoucht, zegt meer dan een vuistregel.
Wordt de ruimte echt kouder?
Bij een toestel op binnenlucht wel: de warmte die in het water gaat, komt uit de lucht van de ruimte, die daardoor koeler en droger wordt. Hoe kleiner en dichter de ruimte, hoe sterker het effect en hoe minder de warmtepomp uiteindelijk haalt. In een grote, onverwarmde berging is het onmerkbaar; in een zolderkamer waar iemand slaapt is het een reden om voor buiten- of ventilatielucht te kiezen.
Wanneer slaat het elektrische element aan?
Als het vat sneller leeg raakt dan de warmtepomp kan bijhouden, als de aangezogen lucht te koud is om nog zuinig warmte uit te halen, en bij de periodieke legionellacyclus waarbij het water hoger moet worden opgewarmd dan de warmtepomp gewoonlijk levert. In een strenge winter met een toestel op buitenlucht kan dat vaak zijn; vraag de installateur hoe het schema is ingesteld.
Krijg ik ISDE-subsidie voor een warmtepompboiler?
Volgens het overzicht van RVO blijft voor warmtepompboilers in 2026 alles hetzelfde als in 2025, en RVO noemt als voorbeeld subsidie voor een warmtepompboiler in combinatie met een lucht-water warmtepomp. Milieu Centraal noemt voor een warmtepompboiler op ventilatielucht een subsidie van € 725 – € 1.475. Een indicatie van het bedrag voor een specifiek toestel staat bij de meldcode op de meldcodelijst warmtepompen van RVO, en je vraagt de subsidie pas aan nadat het toestel is geïnstalleerd.
RVO, ISDE: wat is er gewijzigd vanaf 2026?Milieu Centraal, Welke warmtepompen zijn er, waaronder de warmtepompboiler voor alleen tapwater
Past hij bij een woning die al een warmtepomp heeft?
Alleen als die warmtepomp geen eigen tapwaterfunctie heeft, zoals een lucht-lucht warmtepomp (airco) die verwarmt. Heeft de warmtepomp al een voorraadvat voor tapwater, dan voegt een warmtepompboiler niets toe en betaal je twee keer voor dezelfde functie.
Verder lezen
Terug naar het overzicht, naar het simpele alternatief, en naar de ventilatie die je nodig hebt voor de variant op ventilatielucht.
De vijf manieren naast elkaar, en waarom je eerst het verbruik verlaagt.
Het simpele alternatief, en wanneer dat eerlijk gezegd volstaat.
Warm water uit zonnewarmte met een collector op het dak, die de dakruimte deelt met je zonnepanelen.
Bepaal of je systeem C hebt voordat je aan een ventilatie-warmtepompboiler denkt.
De volledige warmtepomp die verwarming en tapwater in één keer doet.
Wat het element doet en waarom het de stroomrekening bepaalt.
Bronnen
Milieu Centraal
- Welke warmtepompen zijn er, waaronder de warmtepompboiler voor alleen tapwater (opent in een nieuw tabblad)
- Ventilatiewarmtepomp: warmte uit afgevoerde ventilatielucht voor verwarming of tapwater (opent in een nieuw tabblad)
- Duurzaam warm water in huis: de opties op een rij (opent in een nieuw tabblad)
RVO
Onderhouden door de redactie van ThuisBesparen.nl. Bedragen en regelingen zijn tijdsgebonden. Het bronregister is in zijn geheel voor het laatst doorgelopen op . Bronnen op deze pagina die daarna in het bronregister zijn opgenomen, de laatste op , zijn nog niet in een veegbeurt meegenomen.
Zo controleren wij onze cijfers, en wat we doen als een bron niet te openen is
Of toch de hele verwarming van het gas af?
Een warmtepompboiler verduurzaamt alleen het tapwater. Wil je de verwarming ook van het gas af, dan doet een volledige warmtepomp met voorraadvat beide, en betaal je niet twee keer voor een vat. Of dat bij je woning past, lees je op de geschiktheidspagina.